Tweet
To namqn: Cảm ơn bạn đã quan tâm đến các ý kiến của tôi.
Thực ra mục này không phải để bàn đến biến tần hay máy điện không đồng bộ nên tôi chỉ trao đổi một cách chung chung như vậy. Nhưng nhân tiện có ý kiến của bạn tôi cũng xin trao đổi thêm một chút.
- Về sóng hài: Ta biết rằng trong từ trường của máy điện không đồng bộ 3 pha chỉ có các thành phần sóng hài bậc 6k+1 quay thuận và 6k-1 quay ngược. Trong đó k = 1, 2, 3... Các thành phần khác, kể cả sóng bậc 3, đều không tồn tại (hay nói đúng hơn là có tồn tại nhưng các sức từ động của chúng tự triệt tiêu lẫn nhau). Các sóng bậc cao được quan tâm nhiều nhất là các sóng bậc 5 (quay ngược) và bậc 7 (quay thuận), ứng với k=1. Các sóng bậc cao hơn có biên độ nhỏ được bỏ qua. Tuy nhiên, các sóng quay thuận hay ngược lại không cùng tốc độ đồng bộ với sóng cơ bản. Do vậy, khi vẽ đặc tính cơ của máy điện không đồng bộ với sự có mặt của các mômen bậc cao ta sẽ thấy rằng: ở khu vực làm việc trong chế độ động cơ của máy điện không đồng bộ, các mômen bậc cao đều ngược dấu với mômen cơ bản. Đặc biệt là ở vùng tốc độ thấp, gần với vùng mở máy (hệ số trượt s gần bằng 1), mômen tổng (M_1 + M_5 + M_7) bị méo dạng và bị ảnh hưởng nhiều nhất. Còn ở vùng làm việc bình thường thì ảnh hưởng của các các mômen bậc cao này không đáng kể. Tóm lại, các mômen bậc cao đều có hại và người ta phải tìm cách trừ khử chúng. Trong thực tế, khi chế tạo máy điện, người ta phải dùng dây quấn bước ngắn để làm giảm ảnh hưởng của hai sóng bậc cao mạnh nhất là bậc 5 và bậc 7 (mặc dù quay thuận!).
- Về dạng điện áp: Điều này thì tôi đồng ý với bạn. Lẽ ra tôi nên nói một cách chặt chẽ hơn để hiểu “điện áp gần với hình sin nhất” là muốn nói đến dạng sóng hài cơ bản của điện áp đặt vào động cơ. Còn dạng điện áp thực của nó thì chỉ là các xung chữ nhật có độ rộng thay đổi. Thực ra, ý của tôi muốn diễn đạt ở đây là các loại biến tần hiện đại có tần số điều chế cao nên phần răng cưa của sóng hài cơ bản rất mịn và có thể coi là gần sin.
- Vấn đề duy trì mômen ở tần số thấp: Phần này thì tôi không thấy có gì mâu thuẫn, xin bạn đọc kỹ lại. Tuy nhiên, đúng là tôi đã lập luận chưa chặt chẽ khi nói mômen của động cơ AC tỷ lệ với bình phương của điện áp stato mà không nói đến các điều kiện ràng buộc khác. Chỉ có điều tôi nghĩ đây là diễn đàn trao đổi nên ta có thể đưa ra những lý giải chung chung, không để ý nhiều lắm đến từng câu chữ. Còn nếu muốn nói chặt chẽ hơn thì rất mất thời gian và đôi khi không thật cần thiết, trừ khi chúng ta muốn bàn vấn đề sâu hơn. Ví dụ như phải nói: Mômen của động cơ AC tỷ lệ với bình phương của điện áp stato với điều kiện tần số và các tham số của động cơ không đổi, dạng điện áp stato là hình sin đối xứng...
Thực ra mục này không phải để bàn đến biến tần hay máy điện không đồng bộ nên tôi chỉ trao đổi một cách chung chung như vậy. Nhưng nhân tiện có ý kiến của bạn tôi cũng xin trao đổi thêm một chút.
- Về sóng hài: Ta biết rằng trong từ trường của máy điện không đồng bộ 3 pha chỉ có các thành phần sóng hài bậc 6k+1 quay thuận và 6k-1 quay ngược. Trong đó k = 1, 2, 3... Các thành phần khác, kể cả sóng bậc 3, đều không tồn tại (hay nói đúng hơn là có tồn tại nhưng các sức từ động của chúng tự triệt tiêu lẫn nhau). Các sóng bậc cao được quan tâm nhiều nhất là các sóng bậc 5 (quay ngược) và bậc 7 (quay thuận), ứng với k=1. Các sóng bậc cao hơn có biên độ nhỏ được bỏ qua. Tuy nhiên, các sóng quay thuận hay ngược lại không cùng tốc độ đồng bộ với sóng cơ bản. Do vậy, khi vẽ đặc tính cơ của máy điện không đồng bộ với sự có mặt của các mômen bậc cao ta sẽ thấy rằng: ở khu vực làm việc trong chế độ động cơ của máy điện không đồng bộ, các mômen bậc cao đều ngược dấu với mômen cơ bản. Đặc biệt là ở vùng tốc độ thấp, gần với vùng mở máy (hệ số trượt s gần bằng 1), mômen tổng (M_1 + M_5 + M_7) bị méo dạng và bị ảnh hưởng nhiều nhất. Còn ở vùng làm việc bình thường thì ảnh hưởng của các các mômen bậc cao này không đáng kể. Tóm lại, các mômen bậc cao đều có hại và người ta phải tìm cách trừ khử chúng. Trong thực tế, khi chế tạo máy điện, người ta phải dùng dây quấn bước ngắn để làm giảm ảnh hưởng của hai sóng bậc cao mạnh nhất là bậc 5 và bậc 7 (mặc dù quay thuận!).
- Về dạng điện áp: Điều này thì tôi đồng ý với bạn. Lẽ ra tôi nên nói một cách chặt chẽ hơn để hiểu “điện áp gần với hình sin nhất” là muốn nói đến dạng sóng hài cơ bản của điện áp đặt vào động cơ. Còn dạng điện áp thực của nó thì chỉ là các xung chữ nhật có độ rộng thay đổi. Thực ra, ý của tôi muốn diễn đạt ở đây là các loại biến tần hiện đại có tần số điều chế cao nên phần răng cưa của sóng hài cơ bản rất mịn và có thể coi là gần sin.
- Vấn đề duy trì mômen ở tần số thấp: Phần này thì tôi không thấy có gì mâu thuẫn, xin bạn đọc kỹ lại. Tuy nhiên, đúng là tôi đã lập luận chưa chặt chẽ khi nói mômen của động cơ AC tỷ lệ với bình phương của điện áp stato mà không nói đến các điều kiện ràng buộc khác. Chỉ có điều tôi nghĩ đây là diễn đàn trao đổi nên ta có thể đưa ra những lý giải chung chung, không để ý nhiều lắm đến từng câu chữ. Còn nếu muốn nói chặt chẽ hơn thì rất mất thời gian và đôi khi không thật cần thiết, trừ khi chúng ta muốn bàn vấn đề sâu hơn. Ví dụ như phải nói: Mômen của động cơ AC tỷ lệ với bình phương của điện áp stato với điều kiện tần số và các tham số của động cơ không đổi, dạng điện áp stato là hình sin đối xứng...
Comment