Sóng hài, méo hài

[soihoang]

Cho newbie xin hỏi, hài là gì, vì sao phát sinh hài, nó ảnh hưởng thế nào đến bộ khuếch đại. Em hiện chỉ quan tâm đến khuếch đại âm tần(audio) thôi, nên bác nào biết thì chỉ dùm em với.
Thank

[gt47]

hài là tín hiệu bội của tín hiệu cơ bản.
Hài sinh ra là do tín hiệu đầu vào không sạch,nhiễu trong mạch(nhiễu đất),...

[cô nhóc]

Sóng hài là sóng có tần số cao gấp n lần tần số cơ bản.

Một tín hiệu dao động tuần hoàn không sin có thể phân tích thành các thành phần:
1/. Thành phần không đổi (trong kỹ thuật điện tử gọi là thành phần một chiều).
2/. Thành phần tần số cơ bản, và
3/. Các sóng hài.

Trong kỹ thuật âm thanh, thì tín hiệu âm thanh có rất nhiều sóng hài. Nhờ các thành phần sóng hài khác nhau, mà tai ta nghe phân biệt được các âm sắc khác nhau. Các sóng hài đó là sóng hài tự nhiên.

Tuy nhiên trong kỹ thuật điện tử, người ta lại quan niệm sóng hài theo một ý khác. Nếu ta đưa một sóng hình sin (thành phần số 1 và 3 =0) vào một mạch khuếch đại, thì tùy theo chất lượng của mạch khuếch đại đó, mà đầu ra sẽ có thành phần sóng hài hay không, nhiều hay ít.

Sự phát sinh sóng hài trong mạch khuếch đại thường do tính phi tuyến của mạch tạo thành. Thí dụ tín hiệu bị bão hòa (ép hai đỉnh dương, âm) sẽ sinh ra các sóng hài bậc 3, 5, 7... Tín hiệu bị chỉnh lưu (ép 1 trong 2 đỉnh) sẽ sinh ra sóng hài bậc 2, 4, 6... Vì thế, méo do sóng hài thường được gọi là méo phi tuyến.

Một số sóng hài khác sinh ra do méo pha, nên xuất hiện các dao động tần số cao. Một số do tốc độ đáp ứng của linh kiện.... Nhưng các nguyên nhân này thường ít ảnh hưởng.

Ngoài ra có thể có sóng hài sinh ra bên ngoài mạch khuếch đại. Thí dụ do micro không tuyến tính sẽ tạo sóng hài ngay từ tí hiệu ra. Loa không đủ công suất, phòng nghe nhạc thiết kế không đúng... không tạo sóng hài điện, mà tạo sóng hài cơ, nghĩa là nghe... không trung thực.