Nguồn Xung đôi cân bằng làm ampli- cần giúp

[tepriu]

Mới nhen nhóm được 1 tia hy vọng le lói + mấy bác khác chu mỏ vô thổi cháy lên 1 chút thì "bị" bác Vằn dập luôn. Rất cảm ơn bác góp ý, và sẽ lu ý lời bác dặn trước lúc ... out ra. Nhưng Tép sẽ ráng xem còn có cách nào thay đổi cái sự "góc mở, góc đóng gì đó" không, dù hiểu biết về nguồn "sung" có hạn. Hix hix, cầu trời có cách cho nó "sung" lên uýnh được cái am pờ ly 100w cũng đành lòng! Hò zô, chào mừng rồng đến nhà .. tép.!!

[nguyendinhvan]

Các loại Ampli sử dụng nguồn xung cũng đã xuất hiện trên thị trường từ lâu rồi . Hiện nay có những ampli chuyên dụng có công suất tới hàng Kw cũng sử dụng nguồn xung .
Nhưng đặc điểm của nguồn xung trong ampli công suất lớn khác nhiều so với các mạch nguồn xung ở máy tính .
Nguồn máy tính đòi hỏi độ chính xác rất cao về điện áp ở các đường +5V và +3.3V . Nhưng về dòng điện cấp ra thì không nhát thiết phải đúng như danh định . Vì các bộ nguồn bao giờ cũng có công suất lớn hơn main tiêu thụ .
Nguồn xung của ampli thường không sử dụng mạch ổn áp hổi tiếp . Công suất của ampli không cần độ chính xác của nguồn điện cung cấp . Nhưng ngược lại dòng điện tiêu thụ lại có sự biến động rất lớn . Dòng điện của ampli lúc cao , lúc thấp . Lúc đỉnh nhạc nổi lên thì dòng có thể tiêu thụ hàng chục ampe , Nhưng khi ngắt tiếng nhạc thì mạch công suất ampli chỉ tiêu thụ khoảng vài trăm mA .
Đặc điểm thứ hai là hai nguồn + và - của ampli có dòng tiêu thụ thường là không đều nhau . Để có thể ổn định điện áp cho mạch nguồn thì phải sử dụng cả hái điện áp + và - đề hồi tiếp cho mạch nguồn . Trong khi đó nguồn máy tính ATX chỉ hồi tiếp ở đường +5 và +12V .
Mạch IC TL494 ( hoặc IC dao động khác ) của nguồn ATX sẽ điều chế độ rộng xung theo điện áp nguồn +5 và+12V . Khi điện áp hai nguồn này đã đủ thì tín hiệu dao động ra của TL494 có góc mở rất nhỏ .
Vì tín hiệu dao động nguồn có góc mở rất nhỏ nên các đường điện áp âm 5V và -12V rất dễ dàng bị sụt áp . Kể cả khi bạn có thay Diot và tụ lọc nguồn lớn hơn trên hai đường đó .
Nguồn xung sử dụng cho công suất ampli thường hoạt động với dạng dao động cân bằng với góc đóng mở 50/50% và thường là không có ổn áp ( Các mạch bảo vệ dòng thì vẫn có ). Như vậy hai nguồn +- tương đối cân bằng nhau và không phụ thuộc quá nhiều vào dòng tải .
Ở nguồn ATX có cải tiến như vậy được không . Trả lời là " có thể " được .
Nhưng bạn cần phải nắm vững nguyên lý nguồn ATX như trong lòng bàn tay .
Bước 1 : Bạn phải loại bỏ tất cả những mạch điện liên quan đến phần Protech để bộ nguồn không bị tắt khi quá áp ra .
Về lý thuyết thì chân số 3 của IC TL494 là điện áp điều chế độ rộng của xung dao động . Nếu điện áp tại chân số 3 bằng 0V thì tín hiệu dao động nguồn là lớn nhất . Thời gian đóng mở của xung dao động chiếm 50/50% . Điện áp nắn ra bên thứ cấp của biến áp có thể cao hơn +5 và +12 V rất nhiều .
Nhưng với dạng dao động đó thì hai Transisto công suất nguồn động lực dễ dàng bị phá hủy .
Khi điện áp ở chân số 3 bằng +5V thì dạng tín hiệu dao động ra chỉ mở khoảng 1% .
Các đường điện áp thứ cấp đưa ra một công suất nhỏ nhất .
Bây giờ ta thảo bỏ tất cả những gì liên quan đến chân số 3 . Cấp vào đó một điện áp khoảng +3 đến 4 V . Như vậy IC TL 494 sẽ dao động với dạng điện áp đóng 70>80% , mở 20>30% . Đường nắn thứ cấp +-12V ta có thể được một điện áp lớn hơn ( Có thể từ 15 đến 20V ) và ít bị sụt áp bởi dòng tải hơn . Cách này ta không tận dụng được tối đa công suất của nguồn ATX .
Một cách đơn giản hơn mà không phải suy nghĩ là sử dụng 2 bộ nguồn ATX . và có cách li với nhau .
Lấy GND của nguồn này làm nguồn -12V
Lấy +12V của nguồn này làm GND của nguồn kia
Thế là có đủ +-12V mạnh mẽ hơn . Nhưng nó cũng rất dễ Stanby khi dòng quá tải . Mà khổ nỗi một nguồn + hoặc - bị tắt thì mạch công suất ampli sẽ ... khóc .
Một cách khác khó hơn là . Đấu chập chân số 3 của TL494 xuống GND . Quấn lại Biến áp xung . Lắp lại mạch nắn +-12V . ????? !!!!

Cách nữa là là mua một cái nguồn xung " không ổn áp " công suất 50>70w . Quấn lại cuộn thứ cấp lấy ra điện áp yêu cầu . Vừa nhỏ gọn bằng bao thuốc lá , vừa rẻ tiền . Đủ cho các mạch công suất Stereo TDA2030 hoạt động thoải mái .

[nhathung1101]

Nhathung làm ơn giải thích luôn công dụng của cuộn cảm trên mạch nắn lọc luôn đi , câu cú của tôi không được mạch lạc cho lắm sợ ngưởi đọc hiểu nhầm ,

Search với cụm từ "Leakage inductance" nhé. Nếu không thì download cái appnote 42026 của bọn Fairchild về ngâm kíu. Cái này nói khá cặn kẽ, dù chỉ nói trên con IC ML4818.

[tepriu]

Thanks bác già Nhà Thùng, mấy hôm nay bé Tép cũng đang "ngâm" thêm về các loại nguồn xung để có thêm hiểu biết chi tiết và cách tính toán về các dạng nguồn này. Nhưng dù có chết cũng phải làm cho nó ra trò để không phụ lòng các bác chỉ bảo! (Hix hix, chỉ cầu trời cho Tép đừng chết vì thiếu hiểu biết!!)

[tuyennhan]

Nhathung làm ơn giải thích luôn công dụng của cuộn cảm trên mạch nắn lọc luôn đi , câu cú của tôi không được mạch lạc cho lắm sợ ngưởi đọc hiểu nhầm ,

[nhathung1101]

NGhe mấy bác phân tích thấy cũng hơi hồi hộp. Vì lúc trước cũng máy mó cái PSU, hậu quả cắm nguồn vô nó nổ 1 cái "bốp" to lắm, choáng cả mặt mày. Thôi kệ, để làm cần thận 1 chút!

Còn nổ nhiều, nếu còn hỏi kiểu này:

Bác Tuyennhan cho hỏi luôn là cái VR mà bác nói thì chọn giá trị khoảng bi nhiêu là vừa? 1K/5k/10k/50k/100k..? Giúp rồi thì giúp Tép cho trót! Thanks bác

Vì đơn giản, chẳng ai có thể đưa ra giá trị cho bạn được. Nguồn có nhiều hãng làm, mỗi hãng lại có thiết kế theo giá trị khác nhau. Vì vậy, để mod lại thì giá trị mới sẽ phụ thuộc vào cái nguồn mà bạn đang có.

Ví dụ: Nguồn của bạn dùng IC TL494, thì bạn phải xem nó sử dụng theo kiểu "Positive" hay "Negative"?

Để biết nó điều khiển điện áp thế nào, cần phải xem các điện trở bố trí vào các chân 1 & 2 (nếu dùng khối Error Amp 1) hoặc 15 & 16 (nếu dùng khối Error Amp 2).

Nếu nó hoạt động theo kiểu "Positive" (thông thường hay dùng theo kiểu này), thì bạn phải xác định điện áp tại chân "Invert" - cụ thể là chân 2 hoặc 15. Để biết điện áp tại đó thì tính toán dựa theo cầu phân áp. Nếu không biết tính thì đừng làm.

Sau khi biết điện áp tham chiếu (Vref) đó, sẽ tính được cầu phân áp đưa vào chân "Non Invert" (1 hoặc 16). Công thức cụ thể:



Tóm lại, làm kỹ thuật thì thực nghiệm là tốt. Nhưng cũng phải có cơ sở khoa học, không được làm bừa. Nhất là với mảng công suất lại càng phải tính toán cẩn thận. Nếu không, ngoài đốt tiền còn gây nguy hiểm cho con người và vật chất.

Nếu muốn làm bừa, thì chờ lúc vợ đi vắng hẵng làm. Chứ chẳng may vãi ra đấy nó lại chưởng cho thì khổ thân.

Nếu dùng phương pháp điều chỉnh hồi tiếp để tăng áp thì tần số sung nó tăng lên rất cao và có tiếng kêu ở lõi feri, như vậy có vẻ cũng ảnh hưởng đến linh kiện.

Điều chỉnh điện áp hồi tiếp là để thay đổi độ rộng xung, chứ không phải tần số. Tôi thấy bạn là người cũng hiểu biết, nên cẩn trọng khi viết. Kẻo làm sai nhận thức của người khác.

[tepriu]

NGhe mấy bác phân tích thấy cũng hơi hồi hộp. Vì lúc trước cũng máy mó cái PSU, hậu quả cắm nguồn vô nó nổ 1 cái "bốp" to lắm, choáng cả mặt mày. Thôi kệ, để làm cần thận 1 chút!

[vanbon]

Nếu dùng phương pháp điều chỉnh hồi tiếp để tăng áp thì tần số sung nó tăng lên rất cao và có tiếng kêu ở lõi feri, như vậy có vẻ cũng ảnh hưởng đến linh kiện.

[tuyennhan]

Bác Tuyennhan cho hỏi luôn là cái VR mà bác nói thì chọn giá trị khoảng bi nhiêu là vừa? 1K/5k/10k/50k/100k..? Giúp rồi thì giúp Tép cho trót! Thanks bác

Lấy từ 5 k không được thì tăng dần lên , nhớ để ở mức nhỏ khi chỉnh thì trị số tăng dần nha gắn vô mạch chỉnh từng tý đừng xoay nhanh quá volt tăng quá mức chết cs đó , khi ra đủ volt thì tháo ra đo điện trở là bao nhiêu rồi kiếm điện trở rời có giá trị tương tự hàn nối tiếp với trở trên mạch . Cách của nhathung là cách của người hiểu rỏ về nguồn xung nếu làm theo cách đó nên làm cẩn thân không thì sẽ tiêu con công suất nguồn đó khi vừa mới cắm điện .

[tepriu]

Trich ; Nhưng mà cái điện trở hồi tiếp sẽ tính như thế nào vậy bác?
Nối tiếp thêm một biến trở vào điện trở nối từ nguồn 5 volt về chân 1 IC TL 494 rồi chỉnh sao cho áp ra đạt +- 30 volt .

Bác Tuyennhan cho hỏi luôn là cái VR mà bác nói thì chọn giá trị khoảng bi nhiêu là vừa? 1K/5k/10k/50k/100k..? Giúp rồi thì giúp Tép cho trót! Thanks bác

[tuyennhan]

Nếu cái nguồn của vanbon dây quán trên biến áp và cuộn cảm của đường - 12 volt nó to như nhau thì sụt áp đúng là do cách chỉnh lưu , còn của nhathung và của tôi nó không bằng nhau , nhầm ở đây là nhầm bộ nguồn . Đúng ra thì vanbon đừng trích dẫn câu của nhâthung mà chỉ nêu ý của mình thôi .

[vanbon]

Nhầm rồi ý nhathung nói là đường kính của dây quấn cuộn cảm của đường - 12 volt nó nhỏ hơn kính của cuộn + nên sẽ tụt áp ở đây chứ không phải kính cuộn dây biến áp , cái vụ cuộn cảm này nếu ai chế lai nguồn khi đo sẽ thắc mắc vì áp sai tôi sẽ nói luôn . Các đường nguồn mới tôi bày đều nói nắn lọc riêng không sử dụng mạch cũ nên nếu không có cuộn cảm thì chỉ đường nguồn mới là đo sai thôi chứ không ảnh hưởng gì vì mạch cũ để nguyên . Có thêm nhathung vao thì luồng này bắt đầu hay đây mong rằng câu đố tiếp theo của nhathung khó hơn hai câu đã ra .

xem lại đi tôi viết rất chi tiết, và mắt tôi nhìn thì ko bao giờ sai đâu. cuộn -12v cũng như +12v
"Đã tháo 3 cái biến áp nguồn xung máy tính loại 350W thì các cuộn dây 12V hoàn toàn đối xứng cả về số vòng dây và kích cỡ dây. Chỉ có cuộn 5v là kích thước dây to hơn thôi (gấp 3 lần cuộn 12v vì mắc song song 3 sợi dây cùng loại của cuộn 12v)
Sụt áp là do cách chỉnh lưu."

[tuyennhan]

Trich ; Nhưng mà cái điện trở hồi tiếp sẽ tính như thế nào vậy bác?
Nối tiếp thêm một biến trở vào điện trở nối từ nguồn 5 volt về chân 1 IC TL 494 rồi chỉnh sao cho áp ra đạt +- 30 volt .

[tuyennhan]

Đã tháo 3 cái biến áp nguồn xung máy tính loại 350W thì các cuộn dây 12V hoàn toàn đối xứng cả về số vòng dây và kích cỡ dây. Chỉ có cuộn 5v là kích thước dây to hơn thôi (gấp 3 lần cuộn 12v vì mắc song song 3 sợi dây cùng loại của cuộn 12v)
Sụt áp là do cách chỉnh lưu.

Nhầm rồi ý nhathung nói là đường kính của dây quấn cuộn cảm của đường - 12 volt nó nhỏ hơn kính của cuộn + nên sẽ tụt áp ở đây chứ không phải kính cuộn dây biến áp , cái vụ cuộn cảm này nếu ai chế lai nguồn khi đo sẽ thắc mắc vì áp sai tôi sẽ nói luôn . Các đường nguồn mới tôi bày đều nói nắn lọc riêng không sử dụng mạch cũ nên nếu không có cuộn cảm thì chỉ đường nguồn mới là đo sai thôi chứ không ảnh hưởng gì vì mạch cũ để nguyên . Có thêm nhathung vao thì luồng này bắt đầu hay đây mong rằng câu đố tiếp theo của nhathung khó hơn hai câu đã ra .

[hieubangnb]

Đây là nguồn của amply Sony nội địa nguồn ra của nó là +-53v các bác giảm xuống còn +-45v hộ em với.
Thanks !!!