Hỏi- Mạch cầu H

[Chuc_1981]

Sai và nhầm là chuyện bình thương mà bạn, chúng ta ai cũng có lúc sai mà. Mình định bỏ đi nhưng nghĩ lại nếu không ai giải thích mạch thì sợ rằng sau này có nhiều bạn cũng nhầm lẫn thì có ngày điện tử (tử vì điện) thì không đành Mình giải thích để các bạn mới làm quen với mạch cầu cũng hiểu rõ về nó:

Mạch của bạn vandat07 post lên là mạch cầu H rất quen thuộc với những người chơi robot. Bây giờ giả sử nút nhấn bên phải được nhấn xuống (nút bên trái nhả), Q6 sẽ dẫn điện, một dòng điện sẽ lập tức chảy từ dương nguồn qua điện trở R1, qua tiếp giáp B-E của Q1, qua motor, qua tiếp giáp B-E của Q4 rồi qua tiếp giáp C-E của Q6 về âm nguồn. Gọi dòng điện này là Ib. Như vậy dòng điện này chảy qua các tiếp giáp B-E của 2 transistor Q1 và Q4 khiến cả 2 tranistor này dẫn, vì vậy ngay lập tức sẽ xuất hiện dòng điện thứ 2 chảy từ dương nguồn qua tiếp giáp C-E của Q1, qua motor, qua tiếp giáp C-E của Q4 về âm nguồn. Gọi dòng điện này là Ic. Như vậy cả 2 dòng điện Ib và Ic đều chảy qua motor. 2 dòng điện này có mối quan hệ:

Ic = Hfe*Ib

Với Hfe là hệ số khuếch đại dòng điện của cặp transistor bổ phụ Q1 và Q4 mà để đơn giản ta coi chúng bằng nhau và có giá trị bất kỳ từ 10 đến 100 tùy thuộc cấu tạo của các tranistor này (để xác định giá trị chính xác bạn tìm trong datasheet của nhà sản xuất của chúng). Cả 2 dòng điện này đều chảy qua cực E của Q1 và Q4 làm nên dòng điện chảy qua motor Im. Có nghĩa:

Im = Ib + Ic

hay: Im = (Hfe+1)*Ib

Đến đây ta sử dụng giả thiết theo đề nghị của bạn chuc_1981 là dòng chảy qua motor là 100mA. Và giả sử cặp transistor TIP41/42 của bạn có hệ số khuếch đại dòng điện là Hfe = 50. Suy ra dòng điện Ib tính ngay được là:

Ib = 100/(50+1) = 2 (mA)

Vậy sụt áp trên điện trở R1 là U1 = 2mA*1k = 2V (theo sơ đồ của vandat07)

Chắc bạn sẽ thắc mắc: Vậy sụt áp trên motor Um là bao nhiêu?

Như bạn thấy, điện áp cung nguồn cấp bị rơi trên R1 và 2 tiếp giáp B-E của cặp transistor Q1 và Q4 trước khi đến được với motor, vì vậy điện áp rơi trên motor tính bằng:

Um = Vcc - U1 - Ube1 - Ube4

Trong đó Ube1 là sụt áp trên tiếp giáp B-E của Q1
Ube4 là sụt áp trên tiếp giáp B-E của Q4
Bạn đã biết khi có 1 dòng điện thuận chảy qua 1 đi-ốt thì nó gây ra 1 sụt áp không đổi có giá trị khoảng 0.6V (với đi-ốt thường). Các tiếp giáp B-E của Q1 và Q4 chính là các đi-ốt, vì vậy trong mạch này có thể tính gần đúng:

Um = Vcc - [Im/(Hfe+1)]*R1 - 0.6 - 0.6 = Vcc - [Im/(Hfe+1)]*R1 - 1.2 (V)

Có nghĩa nếu nguồn điện có Vcc = 12V, dòng tải 100mA, Hfe của TIP41/42 là 50 thì Um = 12 - 2 - 1.2 = 7.8V

Bạn tính nhầm rồi.Khi Q1 và Q4 dẫn thì điện áp rơi trên chân CE transistor chỉ có 0,2 volt vậy
Um = Vcc - 2(0,2)= 11volt 6.
Tôi ở tp HCM đang học năm thứ 2 điện tử spkt rất hân hạnh làm quen với bạn
chúc vui

[quanghien54]

Bạn tính nhầm rồi.Khi Q1 và Q4 dẫn thì điện áp rơi trên chân CE transistor chỉ có 0,2 volt vậy
Um = Vcc - 2(0,2)= 11volt 6.
Tôi ở tp HCM đang học năm thứ 2 điện tử spkt rất hân hạnh làm quen với bạn
chúc vui

Điện áp CE khi baỏ hòa đối với loại tranistor low sat thì điện áp CE mới từ 0,2 V - 0,6 V còn đối với loại thường thì trên 1V. Vì vậy đối với mạch trên phải dùng loại low sat mới không bị nóng. Mạch này gặp rất nhiều trên các loại ổn áp dùng động cơ servo. Mình đã gặp trường hợp này rất nhiều khi sửa các loại ổn áp loại đó.

[duonghoang]

Um = Vcc - U1 - Ube1 - Ube4

Bạn tính sai chỗ này rồi, Um=Vcc - Uce1 - Uce2
Chả có chỗ nào liên quan tới Ube cả, mà làm sao bạn biết điện áp tại R1 sẽ sụt áp, công suất nguồn như thế nào bạn biết chưa

[TheHouse]

Mấy con diode chi có tác dụng cản trở dòng điện lớn quay trở lại đánh hỏng linh kiện thôi mà

Dòng điện lớn quay lại từ đâu vậy. Mình thấy nhiều người mắc nhưng không hiểu nó bảo vệ như thế nào cả, có thể giải thích rõ hơn không..

[Chuc_1981]

Dòng điện lớn quay lại từ đâu vậy. Mình thấy nhiều người mắc nhưng không hiểu nó bảo vệ như thế nào cả, có thể giải thích rõ hơn không..

Không phải là dòng mà là điện thế, không chỉ với động cơ mà với bất kỳ loại tải cảm nào khi mất điện đột ngột đều phát sinh 1 điện thế tự cảm.Điện thế này tỉ lệ thuận với dòng,thời gian và hệ số tự cảm.Điện thế này thường lớn sẽ làm hư transistor.
Ở đây khi motor quay ,chổi than sẽ quét cổ góp điện.Khi đến vị trí không có điện (giữa 2 lam đồng là chất cách điện)motor sẽ sinh ra điện thế tự cảm,điện thế này nối tiếp với VCC vượt quá điện thế Vce0 của tra,làm hư transistor.Các diode có nhiệm vụ cản điện thế tự cảm bảo vệ transistor đó bạn

[hanguyen]

Bạn tính nhầm rồi.Khi Q1 và Q4 dẫn thì điện áp rơi trên chân CE transistor chỉ có 0,2 volt vậy
Um = Vcc - 2(0,2)= 11volt 6.
Tôi ở tp HCM đang học năm thứ 2 điện tử spkt rất hân hạnh làm quen với bạn
chúc vui

@chuc_1981: Biển học là vô tận, chúng ta gặp nhau ở đây để có thêm kiến thức và đặc biệt là có thêm những người bạn thì còn gì quý bằng Rất vui được làm quen với bạn. Cheers!

@duonghoang & chuc_1981: Tại sao điện áp trên tải lại bị mất mát qua R1 và tiếp giáp B-E mà laị không phải là sụt qua tiếp giáp C-E của các transistor là một câu hỏi hay và cũng là một trong những chỗ uẩn khúc nhất của mạch khuếch đại lặp emiter mà không phải ai cũng hiểu được nó. 2 bạn đang tham gia trong box "dành cho những người mới bắt đầu" nên rất có thể 2 bạn là những người mới bắt đầu thật Mình khẳng định lại là cách tính trên không sai đâu, còn tại sao lại như thế thì bạn nên tự mình tìm hiểu về mạch khuếch đại lặp emiter bằng bất kỳ nguồn kiến thức nào bạn có, như thế bạn sẽ nhớ và ngấm lâu hơn là mình giải thích 1 vài dòng ở đây để rồi ngày mai bạn sẽ lại quên ngay... hihi

Chúc vui vẻ. Cheers!

[Chuc_1981]

@chuc_1981: Biển học là vô tận, chúng ta gặp nhau ở đây để có thêm kiến thức và đặc biệt là có thêm những người bạn thì còn gì quý bằng Rất vui được làm quen với bạn. Cheers!

@duonghoang & chuc_1981: Tại sao điện áp trên tải lại bị mất mát qua R1 và tiếp giáp B-E mà laị không phải là sụt qua tiếp giáp C-E của các transistor là một câu hỏi hay và cũng là một trong những chỗ uẩn khúc nhất của mạch khuếch đại lặp emiter mà không phải ai cũng hiểu được nó. 2 bạn đang tham gia trong box "dành cho những người mới bắt đầu" nên rất có thể 2 bạn là những người mới bắt đầu thật Mình khẳng định lại là cách tính trên không sai đâu, còn tại sao lại như thế thì bạn nên tự mình tìm hiểu về mạch khuếch đại lặp emiter bằng bất kỳ nguồn kiến thức nào bạn có, như thế bạn sẽ nhớ và ngấm lâu hơn là mình giải thích 1 vài dòng ở đây để rồi ngày mai bạn sẽ lại quên ngay... hihi

Chúc vui vẻ. Cheers!

Bạn nói thế thì không thuyết phục được tôi. điện thế phân cực rơi trên Vbe hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến tải trừ khi bạn phân cực không đủ.Bạn nói đúng,tôi chỉ mới tham gia vào 4r nhưng tôi đã có kinh nghiệm trên 5 năm về điện tử. Tôi có can đảm chê bạn và có dũng cảm xin lỗi bạn khi tôi biết mình sai. Còn bạn thì sao? chúc bạn có nhiều dũng cảm.

[hanguyen]

Dòng điện lớn quay lại từ đâu vậy. Mình thấy nhiều người mắc nhưng không hiểu nó bảo vệ như thế nào cả, có thể giải thích rõ hơn không..

Các diode được mắc như vậy để bảo vệ cầu khi tải có tính cảm kháng, tức là trong tải có các cuộn dây, ví dụ như các động cơ, máy biến áp... Khi tải cảm hoạt động chúng sinh ra các suất điện động tự cảm có giá trị rất lớn có thể đánh thủng tiếp giáp C-E của các transistor. 1 diode mắc song song và ngược chiều với tiếp giáp C-E có tác dụng "giải thoát" suất điện động ngược đó không cho nó áp lên C-E của transistor. Còn tại sao sinh ra các suất điện động cao áp hay cơ chế tạo ra chúng trên tải cảm như thế nào thì bạn phải quay lại học về lý thuyết cuộn dây, hiện tưởng tự cảm

[hanguyen]

Bạn nói thế thì không thuyết phục được tôi. điện thế phân cực rơi trên Vbe hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến tải trừ khi bạn phân cực không đủ.Bạn nói đúng,tôi chỉ mới tham gia vào 4r nhưng tôi đã có kinh nghiệm trên 5 năm về điện tử. Tôi có can đảm chê bạn và có dũng cảm xin lỗi bạn khi tôi biết mình sai. Còn bạn thì sao? chúc bạn có nhiều dũng cảm.

Bạn đừng vội vã chắc chắn về 5 năm điện tử có thể giúp bạn hiểu được hết mạch điện đơn giản này. Vì nếu với từng ấy thời gian mà bạn vẫn chưa biết đến chỗ kiến thức này, và nếu hôm nay tôi không giảng giải cho bạn về vấn đề này thì 10 năm sau, khi đó bạn đã có 15 năm kinh nghiệm về điện tử, bạn vẫn "tin tưởng" vào phán đoán của mình để rồi đến khi đó mới có người chỉ ra cho bạn thì có thể bạn sẽ trách tôi ngày hôm nay không phải là người tốt Bạn cứ dành thời gian nghiền ngẫm thêm nữa đi, nếu bạn vẫn "tin chắc" vào nhận định của mình thì khi đó tôi sẵn sàng giảng giải chi tiết cho bạn

Tôi chỉ gợi ý rằng, thứ nhất điện áp rơi trên tiếp giáp C-E khi transistor bão hòa rất nhỏ so với điẹn áp rơi trên B-E của nó (Uce chỉ bằng 1%, thậm chí nhỏ thua hơn nữa so với Ube). Vì vậy trong tính toán của tôi tôi đã bỏ qua điện áp rơi trên C-E của transistor C1815 (theo mạch của vandat07). Mà nếu viết đầy đủ vào công thức thì nó thế này:

Um = Vcc - Ur1 - Ube1 - Ube4 - Uce6

Trong đó Um là điẹn áp rơi trên motor
Ur1 là điện áp rơi trên R1
Ube1 là điện áp rơi trên B-E của Q1
Ube4 là điện áp rơi trên B-E của Q4
Uce6 là điện áp rơi trên C-E của Q6

(Uce6 quá nhỏ so với các thành phần còn lại trong công thức nên tôi bỏ qua và tính Um như post bên trên)

[Chuc_1981]

Bạn đừng vội vã chắc chắn về 5 năm điện tử có thể giúp bạn hiểu được hết mạch điện đơn giản này. Vì nếu với từng ấy thời gian mà bạn vẫn chưa biết đến chỗ kiến thức này, và nếu hôm nay tôi không giảng giải cho bạn về vấn đề này thì 10 năm sau, khi đó bạn đã có 15 năm kinh nghiệm về điện tử, bạn vẫn "tin tưởng" vào phán đoán của mình để rồi đến khi đó mới có người chỉ ra cho bạn thì có thể bạn sẽ trách tôi ngày hôm nay không phải là người tốt Bạn cứ dành thời gian nghiền ngẫm thêm nữa đi, nếu bạn vẫn "tin chắc" vào nhận định của mình thì khi đó tôi sẵn sàng giảng giải chi tiết cho bạn

Tôi chỉ gợi ý rằng, thứ nhất điện áp rơi trên tiếp giáp C-E khi transistor bão hòa rất nhỏ so với điẹn áp rơi trên B-E của nó (Uce chỉ bằng 1%, thậm chí nhỏ thua hơn nữa so với Ube). Vì vậy trong tính toán của tôi tôi đã bỏ qua điện áp rơi trên C-E của transistor C1815 (theo mạch của vandat07). Mà nếu viết đầy đủ vào công thức thì nó thế này:

Um = Vcc - Ur1 - Ube1 - Ube4 - Uce6

Trong đó Um là điẹn áp rơi trên motor
Ur1 là điện áp rơi trên R1
Ube1 là điện áp rơi trên B-E của Q1
Ube4 là điện áp rơi trên B-E của Q4
Uce6 là điện áp rơi trên C-E của Q6

(Uce6 quá nhỏ so với các thành phần còn lại trong công thức nên tôi bỏ qua và tính Um như post bên trên)

Chiều dòng điện cấp cho dộng cơ hoàn toàn không lên quan gì đến Ube1 và Ube4 vì đó là dòng phân cực rất bé so với dòng tải.Bắt chước bạn tôi nhường cho bạn thắng tôi đó để hòa khí chúng ta trọn vẹn (một ngày nào đó có ai nói với bạn dòng tải từ nguồn 12 volt qua chân C trans về mase không liên quan gì đến dòng phân cực đã bảo hòa thì bạn hảy nhớ đến tôi nhé,vì tôi không phải là thầy của bạn mà chỉ là 1 người bạn tốt mà thôi)

[duonghoang]

Bạn đừng vội vã chắc chắn về 5 năm điện tử có thể giúp bạn hiểu được hết mạch điện đơn giản này. Vì nếu với từng ấy thời gian mà bạn vẫn chưa biết đến chỗ kiến thức này, và nếu hôm nay tôi không giảng giải cho bạn về vấn đề này thì 10 năm sau, khi đó bạn đã có 15 năm kinh nghiệm về điện tử, bạn vẫn "tin tưởng" vào phán đoán của mình để rồi đến khi đó mới có người chỉ ra cho bạn thì có thể bạn sẽ trách tôi ngày hôm nay không phải là người tốt Bạn cứ dành thời gian nghiền ngẫm thêm nữa đi, nếu bạn vẫn "tin chắc" vào nhận định của mình thì khi đó tôi sẵn sàng giảng giải chi tiết cho bạn

Tôi chỉ gợi ý rằng, thứ nhất điện áp rơi trên tiếp giáp C-E khi transistor bão hòa rất nhỏ so với điẹn áp rơi trên B-E của nó (Uce chỉ bằng 1%, thậm chí nhỏ thua hơn nữa so với Ube). Vì vậy trong tính toán của tôi tôi đã bỏ qua điện áp rơi trên C-E của transistor C1815 (theo mạch của vandat07). Mà nếu viết đầy đủ vào công thức thì nó thế này:

Um = Vcc - Ur1 - Ube1 - Ube4 - Uce6

Trong đó Um là điẹn áp rơi trên motor
Ur1 là điện áp rơi trên R1
Ube1 là điện áp rơi trên B-E của Q1
Ube4 là điện áp rơi trên B-E của Q4
Uce6 là điện áp rơi trên C-E của Q6

(Uce6 quá nhỏ so với các thành phần còn lại trong công thức nên tôi bỏ qua và tính Um như post bên trên)

Bạn nói có vẻ rất tự tin, nhưng bạn phải biết suy nghĩ những gì người khác nói nhé.
Thứ nhất trường hợp bạn nói là khi ta nhấn nút bên phải thì có dòng điện chạy qua R3 qua Q6 kích động cơ chạy, thì nếu như bạn nói điện trở R3 nhỏ thì có thể gây sụt áp, tôi đồng ý cái này, nhưng R1 thì ko có điện áp rơi ở đây, chắc tôi nghĩ bạn nhầm.
Thứ hai :

Im = Ib + Ic

hay: Im = (Hfe+1)*Ib

Đến đây ta sử dụng giả thiết theo đề nghị của bạn chuc_1981 là dòng chảy qua motor là 100mA. Và giả sử cặp transistor TIP41/42 của bạn có hệ số khuếch đại dòng điện là Hfe = 50. Suy ra dòng điện Ib tính ngay được là:

Ib = 100/(50+1) = 2 (mA)

Bạn cho dòng qua motor là 100mA mà bạn dám đưa ra cái này ở đâu ra thế "Ib = 100/(50+1) = 2 (mA)", chưa gì đưa ra cái Ib=2mA là tôi thấy ghê ghê rồi, transistor dòng Ib mà cỡ 2mA thì hơi đuối, nhắc lại cái ở trên, khi bạn cấp dòng cho transistor đến một mức nào đó mà Ube đạt tới mức bão hòa (~0.7V) thì bạn cho dòng vào bao nhiêu nữa thì dòng Ice cũng bấy nhiêu mà thôi, ko hơn đc đâu -> công thức đưa ra là "tầm bậy"
Thứ ba là cái chữ "sụt áp" mà bạn đưa ra, tôi có đồng ý là ở R1 và R3 sẽ có tiêu hao công suất, nhưng bạn có đảm bảo là nó sẽ gây ra sụt áp ko, bạn đã xác định đc công suất nguồn chưa, tôi đưa bạn nguồn 2A thôi, bạn làm cho nó sụt thử giùm tôi nha.
Còn vài cái nữa bữa sau tôi sẽ viết tiếp.
Thanks.

[hanguyen]

Chiều dòng điện cấp cho dộng cơ hoàn toàn không lên quan gì đến Ube1 và Ube4 vì đó là dòng phân cực rất bé so với dòng tải.Bắt chước bạn tôi nhường cho bạn thắng tôi đó để hòa khí chúng ta trọn vẹn (một ngày nào đó có ai nói với bạn dòng tải từ nguồn 12 volt qua chân C trans về mase không liên quan gì đến dòng phân cực thì bạn hảy nhớ đến tôi nhé,vì tôi không phải là thầy của bạn mà chỉ là 1 người bạn tốt mà thôi)

Tôi không biêt bạn học điện tử như thế nào, có thầy giáo dạy hay không, có hay bỏ tiết hay không, có đụng tay vào mạch điện nào hay chưa, đã đọc datasheet của 1 con transistor nào hay chưa, có người hướng dẫn thực hành mạch điện thực tế nào hay chưa.

Bây giờ thế này nhé, nếu bạn đồng ý đánh cược với tôi xem những phân tích của tôi đúng hay của bạn mới là đúng thì chúng ta hãy cùng can đảm và dũng cảm với nhau trước cuộc tranh luận này để nó đi đến ngã ngũ. Trong trường hợp này, chúng ta sẽ thành lập nhân chứng, tổ chức thí nghiệm trên mạch thực tế. Còn nếu không thì chúng ta ai có gì cứ giữ lấy của mình và thỏa thuận 1 cách đơn giản: Nếu sau này có ai nói cho bạn biết là bạn sai (tức là tôi đúng) thì bạn hãy nhớ đến lời tôi nói ngày hôm nay. Ngược lại, tôi cũng làm như vậy. Ý bạn thế nào?

[Chuc_1981]

Tôi không biêt bạn học điện tử như thế nào, có thầy giáo dạy hay không, có hay bỏ tiết hay không, có đụng tay vào mạch điện nào hay chưa, đã đọc datasheet của 1 con transistor nào hay chưa, có người hướng dẫn thực hành mạch điện thực tế nào hay chưa.

Bây giờ thế này nhé, nếu bạn đồng ý đánh cược với tôi xem những phân tích của tôi đúng hay của bạn mới là đúng thì chúng ta hãy cùng can đảm và dũng cảm với nhau trước cuộc tranh luận này để nó đi đến ngã ngũ. Trong trường hợp này, chúng ta sẽ thành lập nhân chứng, tổ chức thí nghiệm trên mạch thực tế. Còn nếu không thì chúng ta ai có gì cứ giữ lấy của mình và thỏa thuận 1 cách đơn giản: Nếu sau này có ai nói cho bạn biết là bạn sai (tức là tôi đúng) thì bạn hãy nhớ đến lời tôi nói ngày hôm nay. Ngược lại, tôi cũng làm như vậy. Ý bạn thế nào?

Tôi chấp nhận hoàn toàn sự thách thức của bạn vô điều kiện ( vì R động cơ tải nhỏ) mà thôi tôi đã nhường bạn thắng tôi rồi hảy để các bạn khác tranh luận với bạn,có thể bạn cần học lại điện tử căn bản,chào nhé.
Có bạn nào tiếp tục tranh luận với bạn này về dòng tải động cơ lớn ành hưởng dòng phân cực---->tran ko bảo hòa ----->dòng tải không chạy qua CE mà chạy qua dòng BE xin mời tiếp tục

[duonghoang]

Hehe, nói chuyện với bạn rất vui đấy, tất nhiên theo những gì tôi đã làm và đã học thì tôi mới nói chứ, chứ ko lại nói suông àh , ý kiến của tôi là như thế, nếu bạn khẳng định thì bạn nên làm một bài viết chứng minh sự đúng của bạn đi. Vậy nhé

[duonghoang]

Mới đọc chữ ký bạn xong, mới cảm thấy rằng đầu óc bạn giống Einstein quá, "Imagination is better than knowledge", chắc là bạn có một đầu óc tưởng tượng khá phong phú đấy