Cần giúp đỡ về hàn thiếc bằng bể nhúng

[caoson_vnatr]

Cảm ơn các bác, nếu thế thì mua cồn về pha nhựa thông cho kinh tế, miễn sao hàn bóng đẹp là được, Flux giá hơi cao mà chất lượng cũng tương đương.

[caoson_vnatr]

Chia sẽ với bác bác, Dùng tualen bán ngoài tiệm sơn về pha với nhựa thông nhúng mạch rất đẹp, bể thiếc hầu như ít bị oxi hóa, nhựa dư có tràn lên mạch cũng bóng đẹp,

[bqviet]

Cảm ơn về thông tin cập nhật lại.

Thực ra nhiều dung môi có thể hòa tan được nhựa thông : cồn các loại, a-xê-tôn, tô-lu-en ... Cái khó là chọn sao cho phù hợp.

• Cồn ethanol thông thường : rẻ, hòa tan khá kém, rất an toàn đối với sức khỏe
• Cồn propanol IPA : rẻ (đắt hơn etanol một tẹo), hòa tan tốt, an toàn
• Tô-lu-en : hòa tan tốt, đắt hơn một chút nữa, độc trung bình
• A-xê-tôn : hòa tan cực tốt, đắt, độc, dễ bay hơi

Xét tổng thể thì IPA là tối ưu, cân bằng giữa các yếu tố. Nếu vẫn thấy đắt thì dùng hỗn hợp propanol và etanol cũng được.

[HTTTTH]

Dùng acetone là xài quá sang mà lại tốn tiền mua khẩu trang nữa.
Tôi thấy toluene và acetone chỉ dùng để rửa mạch in sau khi hàn sửa chữa để tẩy vết nhựa thông là "ngon", nhưng lại cấm bật quạt vì bọn náy bay hơi nhanh quá !

[caoson_vnatr]

Em đã thử qua nhiều thứ, kể cả mua Flux công nghiệp nhưng thấy Tualen làm là đẹp, mạch bóng, mối hàn ăn đẹp, giá cả phải chăng. Phù hợp với các bể nhúng thủ công

[vanmanh1988]

Khi tôi làm ở xưởng SX, đã làm như sau:
- Flux tự chế gồm cồn công nghiệp 90 đô hòa tan nhựa thông, thêm một chút phụ gia ZnCl2 (cờ lo rua kẽm)
- "Cái dưỡng".chế từ inox, có dạng giống cái gắp đá (trong bàn nhậu). Nếu có thể thì chế 1 cái gắp đá bự bằng inox dày dày một chút cho cứng cáp, dài khoảng > 30cm; bề mặt gắp rộng khoảng 2cm. Xẻ sâu khoảng 1,5cm tạo 2 đường dọc thành 3 răng rồi bẻ "khấp khểnh": 1 răng dưới, 2 răng trên; khe hở giữa các răng trên / dưới bằng độ dày của mạch. Dùng cái gắp này thì board mạch không lúc lắc, không rơi được.
- Nhúng mạch vào flux tự chế, nghiêng mạch cho flux chảy bớt, đưa ra trước quạt, mà tốt nhất là quạt thổi hơi nóng như máy sưởi... vài giây là có thể nhúng được.
- Trước khi nhúng thì dùng 1 cái bảng mạch in hỏng gạt xỉ thiếc (chì) dồn vào 1 góc để lộ mặt thiếc sáng như gương và nhúng mạch vào.
- Khi nhúng mạch vào, thiếc nặng nên nó đẩy mạch lên, có khi bạn còn phải ấn nhẹ xuống. Di chuyển mạch "lướt" trên mặt thiếc để mối hàn khỏi bị nguội, mối hàn không ngấu. Chỉ 1, 2, 3 là nhấc mạch lên được. Đưa mạch ra trước quạt thổi cho mau nguội.

Trung bình hàn khoảng 10- 15 giây một mạch.
Lưu ý đeo khẩu trang, bật 2 quạt phục vụ hàn (1 quạt nóng thổi kho flux, 1 quạt thổi nguội board sau khi hàn) và 1 quạt thổi từ sau lưng người hàn để khỏi hít phải hơi flux và hơi chì.

Lúc trước mình cũng dùng cồn 90 pha nhựa thông. mà sao nhúng nó văng chì con lên dữ lắm. vệ sinh vất vả. từ lúc dùng flux mua sẵng thì hạn chế đi nhiều.
Không biết bác có bí quyết gì chia sẽ mình với.

[HTTTTH]

Mạch còn ướt quá, bể chì kêu "xèo" và bắn lên những viên bi chì khoảng < 0,5 ly; những viên bi này nhảy lên và bám dính vào bề mặt trên của mạch.
Để nó hết bắn bi lung tung, bạn sấy qua cho cồn bay hơi bớt đi là ổn.

[caoson_vnatr]

Lúc trước mình cũng dùng cồn 90 pha nhựa thông. mà sao nhúng nó văng chì con lên dữ lắm. vệ sinh vất vả. từ lúc dùng flux mua sẵng thì hạn chế đi nhiều.
Không biết bác có bí quyết gì chia sẽ mình với.

Như bác HTTTH nói là sấy qua, dùng máy sấy tóc hoặc máy sấy hoa quả ấy. Nhúng Flux xong rồi sấy qua rồi mới nhúng chì, hoặc FLux tự làm bằng tualen như em nói trên cũng đỡ và nếu có bị tràn lên cũng bóng và đẹp, không có bẩn như FLux mua ở chợ

[TULA-VN]

Flux có 3 loại chính là flux gốc cồn (alcohol based, VOC), flux gốc nước (water based, VOC Free) và loại lưỡng tính (low VOC).

Phổ biến nhất hiện nay vẫn là loại gốc cồn do thói quen và công nghệ, nguồn cung ứng; loại gốc nước ra đời sau, trình độ công nghệ cao hơn nhiều nên số nguồn cung ứng cũng rất hạn chế, những máy hàn sóng đời cũ (trước năm 2000) thường không tương thích công nghệ để dùng được. Tiêu chuẩn môi trường và an toàn đang ngày càng tăng cao hơn nên những thứ liên quan đến gốc cồn (IPA) đang dần dần bị loại bỏ để thay thế bằng loại gốc nước có chức năng, công dụng tương đương, và tất nhiên yếu tố giá thành vẫn có phần rất quyết định.

- Loại gốc cồn thì dễ cháy, dễ bay hơi nên mùi nặng đúng như nguồn gốc cồn (IPA) của nó, nên ở nhiệt độ phòng bình thường bắt lửa là cháy bùm, nên dùng nó cho hàn thủ công thì có vẻ là không phù hợp lắm khi cân nhắc đến sự tiêu hao do bay hơi và độ an toàn, môi trường.

- Loại gốc nước không dễ cháy, không lo cháy ở nhiệt độ phòng và không bị mùi như IPA, tổn hao do bay hơi cũng rất ít đúng như nguồn gốc nước của nó, nên nếu có thể thì dùng loại flux gốc nước cho hàn điểm, hàn sóng thủ công là phù hợp nhất.

=> Xu hướng loại flux gốc nước thay thế flux gốc cồn đang là tất yếu. Nhưng phạm là flux gốc nước vẫn chưa có những loại giá siêu rẻ như loại gốc cồn, không dễ chế tác như loại gốc cồn.

Flux có cả loại mầu vàng và mầu trong. Flux mầu vàng cơ bản là do có tỷ lệ nhựa thông nhiều, sẽ để lại dư lượng flux nhiều sau khi hàn, quan sát trực quan sẽ thấy có mầu ố vàng của flux còn dư trên bo mạch sau hàn. Dư lượng nhiều này là thể hiện của flux chất lượng còn kém, nó sẽ dẫn đến nhiều hệ luỵ về chất lượng cần khắc phục sau hàn như: bo mạch hơi dính (bụi bẩn, hơi nước... dễ bám đọng), điện trở tiếp xúc bề mặt cao (gây tĩnh điện, tổn hao điện năng...), phải vệ sinh dư lượng flux trước khi sơn phủ chống ẩm/ cách điện nếu không lớp phủ kém bền chắc và khi làm test chức năng bằng đầu đo (probe test) sẽ khó khăn hơn làm nhanh phải thay đầu đo tốn tiền, mất công; làm nhanh bẩn, tắc công cụ sản xuất nên tốn chi phí vệ sinh... Cho nên flux có mầu trong thể hiện thẩm mỹ hơn cho bo mạch và thường thể hiện chất lượng cao hơn nhiều flux mầu vàng.

Lại nói về dư lượng và chất lượng của flux, khi dư lượng nhiều tức là flux không bị thiếc nóng làm cháy bay hết lúc tiếp xúc, khi thành phần của flux có tạp chất và thiếu đồng nhất thì trong tic tắc của thời điểm tiếp xúc đó nó phản ứng làm cho xuất hiện bọt khí, bọt flux, nổ thiếc... sinh ra bi thiếc và lỗ rỗng, tạo lớp làm mối hàn kém bền chắc, dẫn điện kém, sinh nhiệt... Thêm nữa, nếu cần sơn phủ chống ẩm thì dư lượng flux nhiều sẽ tạo lớp làm lớp phủ kém bền chắc. Một điểm nữa, ta nên suy nghĩ là mùi flux & khói flux khi hàn, tất nhiên là nó độc rồi nên cần xử lý để giảm thiểu tác động của nó bằng hệ thống hút mùi như các bác ở trên đã chỉ dẫn và chọn loại flux chất lượng hơn, hướng đúng ứng dụng của mình hơn.

Có một thực tế sử dụng cho thấy, lượng tiêu hao của sử dụng flux gốc nước giảm tới một vài chục % so với dùng flux gốc cồn. Tất nhiên, đây là so sánh khi dùng hàn bằng máy, chứ hàn nhúng thủ công thì còn do tay nghề của từng người.

Nguyên tắc của hàn dùng flux là cần hấp nhiệt cho bo mạch và flux nóng lên dần để tăng độ hoạt hoá, hiệu quả của flux (ta xem trong datasheet của flux sử dụng sẽ thấy rõ tham số, chỉ dẫn). Cho nên, khi ta nhúng thiếc thủ công thì thường bỏ qua công đoạt hấp nhiệt dẫn đến flux bị chuyển trạng thái đột biến khi tiếp xúc với thiếc nóng làm giảm hiệu quả hàn, rất dễ gây nổ bọt khí, sinh bi thiếc bắn trên mặt top của bo mạch.
=> Để khắc phục hiện tượng này thì bạn cần chọn loại flux tương thích ứng dụng, chuyên cho hàn nhúng hoặc thêm công đoạn hấp nhiệt nóng mạch & flux như nêu trên.
Thực tế sử dụng cho thấy, một số loại flux gốc nước phổ biến trên thị trường đáp ứng rất tốt cho yêu cầu hàn sóng thủ công này cũng như các mục đích sửa chữa, hàn điểm.