Bể hàn nhúng và cách sử dụng?

[ngocanh77]

Kinh nghiệm hàn nhúng thủ công thì có lẽ tôi xin đứng vào hàng số 16 trên diễn đàn này. Tôi đã từng hàn khoảng trên 30 ngàn mạch, từ radio, radio-cassette đến TV kể cả B/W và màu. Vì vậy tôi không dám giơ tay phát biểu từ lâu. Nay thấy luồng hơi nguội, sợ thiếc (chì) không chảy được nên hát bài "Nổi lửa lên em" vậy.
Để hàn được mấy cái board TV màu bự chảng, tôi đã chế 1 cái bể to, công suất gần 5kW, diện tích bề mặt 35 x 50cm, dùng trong 8 năm quăng quật ngoài mưa gió vẫn chạy tốt. Mạch điều khiển thì dùng bộ điều khiển đóng cắt tự chế, nhưng do quá trình hàn nó tiêu hao nhiệt liên tục nên nhiệt độ thiếc (chì) khá ổn định. Chuyện buồn về cái bể hàn thì tôi kể bên "Tâm tình..." rồi (http://www.dientuvietnam.net/forums/...87/index3.html #28)
Thiếc (chì) dạng thanh để dùng cho bể hàn thường có công thức 60-64% Sn, còn lại chủ yếu là Pb và một ít phụ gia (nếu cần) như Bi, Zn... Nhiệt độ làm việc là 240 độ (thông số này tôi copy của máy hàn tự động tại Viettronics Tân Bình, 1991). À, cái bể hàn "Wave..." mà bác KVLV đề cập thì được gọi là bể hàn sóng, có loại 1 sóng thì rẻ, 2 sóng, 4 sóng... thì đắt lắm, chỉ nơi SX lớn mới đầu tư.

Ta quay lại với bể hàn "chảo gang". Ở nhiệt độ 240 độ thì bề mặt thiếc có ánh vàng (do bị ô xy hóa). Nếu nó nhanh chóng chuyển qua đỏ thì nhiệt độ quá cao, nếu chậm chuyển qua đỏ hoặc không có ánh vàng thì nhiệt độ thấp. Nhiệt độ cao thì chân linh kiện ít thiếc hoặc thậm chí bị "tụt" hết thiếc. Nhiệt độ thấp thì thiếc vón cục ở chân linh kiện mà mối hàn không ngấu. Cả hai trường hợp đều không đạt, phải hàn lại.
Nói vậy để thấy là "ánh vàng" là một khái niệm mang tính thực nghiệm và kinh nghiệm.
Để chuẩn nhiệt độ thiếc thì ta cần dùng một cái nhiệt kế thủy ngân, loại đo được 350 độ để đo trực tiếp nhiệt độ của thiếc trong "chảo gang".
Xếp gọi, mai tôi lại viết tiếp.

Cái này hay đó, em có cái chảo nhưng khi nhúng vào, nó không còn lỗ nữa, lại phải lấy mỏ hàn dí vào ( Em không hàn, mà mục đích chỉ nhúng vào, như người ta tráng thiếc thôi). Để nhiệt độ 240 cũng không đươc, tăng dần lên 350 cũng chưa đạt yêu cầu. Có lẽ còn phải thực tập nhiều. Các bác chỉ giáo thêm kinh nghiệm ạ!

[HTTTTH]

Bạn chỉ cần tráng thiếc chứ hoàn toàn không hàn linh kiện vào mạch ?
Bạn cần giữ lại nhiều lỗ không; lỗ to hay bé; số lượng bản mạch giống nhau ?

[KVLV]

hồi tôi mới vô làm, tôi đã 1 thời gian điều khiển máy "wave soldering" của hảng (cỡ 3 năm, thời >93). Sau này hãng dời chỗ nên đã bán đi. Nói chung kinh nghiệm của tôi vẫn còn, nếu bà con thích tôi sẽ viết kể ra các công đoạn làm thế nào để bác nào có kinh nghiệm có thể làm 1 giàn nho nhỏ bên VN.
Lý do hãng bán đi vì sau này không dùng through hole components (linh kiện xuyên lỗ) nữa mà đã chuyển qua SMD. Mạch/board dùng linh kiện smd thì hãng khác ráp sẵn. Hiện thời sản phẩm được sản xuất bên Taiwan gửi bằng container đến Vancouver khoảng 3 tháng 1 lần.

[HTTTTH]

Bây giờ các dàn wave soldering phải dùng thiếc hàn không chì cả rồi.
Nếu dùng thiếc có chì thì không được cấp giấy 14000 và cũng không bán được hàng.

[ngocanh77]

Bạn chỉ cần tráng thiếc chứ hoàn toàn không hàn linh kiện vào mạch ?
Bạn cần giữ lại nhiều lỗ không; lỗ to hay bé; số lượng bản mạch giống nhau ?

Vâng, em không có ý định hàn linh kiện, mà chỉ tráng thiếc thôi, của em cũng là cái bể nhưng ko có sóng. Mua đại về. Thiếc em cũng dùng loại aisia gì đó (650k/kg = > ko biết đắt hay rẻ) đổ vào đấy 9kg rồi. còn 1 thanh giữ lại làm kỷ niệm.
Vấn đề của em là : Em muốn giữ lại các lỗ, thiếc chỉ dính vào mép ngoài, như là tráng thiếc thôi ạ. Còn ở các chỗ sử dụng linh kiện dán thì đẹp rồi (vừa ý em). Thường em dùng các lỗ : 0.7, 0.9 , 1, 1.2
Mong bác chỉ giáo giúp ạ!

[ngocanh77]

Em cũng đã mua cái lọ này về để tráng thiếc, cũng chỉ để nghịch chơi cho biết thôi, chứ tính kinh tế thì không làm được. Vì về đến Việt Nam quá đắt. Bác nào dùng rồi, cho em xin ít ý kiến. Vì hàng của em cuối tháng mới về (Em ko có ý quảng cáo đâu nhé, vì cái này về Việt Nam là 1.700k/500ml, em thích chơi nên em mua thôi)

[HTTTTH]

Bạn chịu khó hình dung nhé:
Nếu số bản mạch là nhiều thì bạn làm một bộ chân ("đinh") bằng sắt, (hay tre cũng được) lắp sẵn trên 1 bản mạch, trước khi hàn thì bạn kẹp cái bộ đinh tre vào rồi hàn, đảm bảo không có lỗ nào bị bít cả.
Hoặc là bạn làm bộ đinh sắt, sau khi nhúng xong thì dập ngược vào chọc thủng đồng thời tất cả các màng thiếc còn dính trên bản mạch in.
(Bạn nhúng ở nhiệt độ khoảng 280 là màng thiếc đã mỏng lắm rồi.)

[KVLV]

Em cũng đã mua cái lọ này về để tráng thiếc, cũng chỉ để nghịch chơi cho biết thôi, chứ tính kinh tế thì không làm được. Vì về đến Việt Nam quá đắt. Bác nào dùng rồi, cho em xin ít ý kiến. Vì hàng của em cuối tháng mới về (Em ko có ý quảng cáo đâu nhé, vì cái này về Việt Nam là 1.700k/500ml, em thích chơi nên em mua thôi)

[ATTACH=CONFIG]64249[/ATTACH]

cái này ship về VN đắt là phải, vì chất liệu này là "hazard material", gửi bằng gì thì cũng phải "che đậy" cẩn thận.
tôi có dùng qua rồi mỗi khi tôi làm mạch. trong hình là tôi đã "tin" rồi đó, hàn ngon ơ. Ở bên này 1 "hủ" vậy là $35 CND +12% thuế.

[ngocanh77]

Bạn chịu khó hình dung nhé:
Nếu số bản mạch là nhiều thì bạn làm một bộ chân ("đinh") bằng sắt, (hay tre cũng được) lắp sẵn trên 1 bản mạch, trước khi hàn thì bạn kẹp cái bộ đinh tre vào rồi hàn, đảm bảo không có lỗ nào bị bít cả.
Hoặc là bạn làm bộ đinh sắt, sau khi nhúng xong thì dập ngược vào chọc thủng đồng thời tất cả các màng thiếc còn dính trên bản mạch in.
(Bạn nhúng ở nhiệt độ khoảng 280 là màng thiếc đã mỏng lắm rồi.)

Em hỏi hơi ngu tý
Có phỉ như vậy thì mình phải cắm vào từng lỗ không ạ? Nếu như vậy mà mạch nhiều lỗ thì hơi vất vả?

[ngocanh77]

cái này ship về VN đắt là phải, vì chất liệu này là "hazard material", gửi bằng gì thì cũng phải "che đậy" cẩn thận.
tôi có dùng qua rồi mỗi khi tôi làm mạch. trong hình là tôi đã "tin" rồi đó, hàn ngon ơ. Ở bên này 1 "hủ" vậy là $35 CND +12% thuế.

Vâng tốt quá, bác cho em hỏi nó có hao lắm không ạ? em mua là 44 hay 49$ gì đó, người ta ship loại hàng này về, lên gối gần gấp đôi bác ạ!
ở bên đấy bác làm mạch bằng PP gì vậy. Cả cái phíp đồng (thủy tinh) nữa, em thấy toàn đồ sịn. Nhìn đẹp thật đó bác

[HTTTTH]

Hơi đâu mà cắm từng lỗ? Bỏ ra 1 bản mạch, làm một bộ chân trên đó. Khi nào sắp nhúng thì kẹp vào, nhúng xong tháo ra, rồi kẹp vào bản mạch tiếp theo, rồi nhúng, rồi tháo ra...
Vì vậy nên dùng bộ "đinh" bằng tre, để nó khỏi dính thiếc.
Nhưng đinh bằng tre thì khó nhét vào mấy cái lỗ nhỏ 0,9; 1,0... Dùng đinh bằng thép không rỉ (không dính thiếc) thì ổn hơn.
Còn nếu đằng nào cũng phải hàn sau thì lấy băng keo giấy mà che dãy lỗ không cần hàn đi (như chân IC, chân connector, vv...)

[KVLV]

Vâng tốt quá, bác cho em hỏi nó có hao lắm không ạ? em mua là 44 hay 49$ gì đó, người ta ship loại hàng này về, lên gối gần gấp đôi bác ạ!

trả lời gắn gọn là hông hao. tôi có hủ này "sài" mấy năm nay chưa hết.
bạn lấy cái đĩa xành (đồ plastic cũng được) "mặt đĩa" phải bằng, bằng bo của bạn đấy, cho "chất" ấy vào vừa ngập mặt bo, ngâm chừng 5 phút, lấy bo ra, để khô ráo, xong rồi rửa bo = nước lã. phần "chất" ấy còn lại cho vào 1 hủ khác cất để dùng tiếp. tôi không biết đã đổ chung cái đã dùng vào cái mới nên giờ phải ngâm lâu hơn (bị ô nhiểm).
chất này có mùi nên khi dùng nhớ mang bao tay và ở chỗ thoáng khí.
à những đồ dùng (đĩa, thau) cho chất này đừng lấy đựng đồ ăn.

[ngocanh77]

trả lời gắn gọn là hông hao. tôi có hủ này "sài" mấy năm nay chưa hết.
bạn lấy cái đĩa xành (đồ plastic cũng được) "mặt đĩa" phải bằng, bằng bo của bạn đấy, cho "chất" ấy vào vừa ngập mặt bo, ngâm chừng 5 phút, lấy bo ra, để khô ráo, xong rồi rửa bo = nước lã. phần "chất" ấy còn lại cho vào 1 hủ khác cất để dùng tiếp. tôi không biết đã đổ chung cái đã dùng vào cái mới nên giờ phải ngâm lâu hơn (bị ô nhiểm).
chất này có mùi nên khi dùng nhớ mang bao tay và ở chỗ thoáng khí.
à những đồ dùng (đĩa, thau) cho chất này đừng lấy đựng đồ ăn.

Em cảm ơn bác nhiều lắm ạ, bác cho em thêm một tý, là nếu ngâm rồi (tráng thiếc lên rồi) thì để sau vài ngày, hoặc vài tháng, mạch của mình còn hàn tốt không ạ? ( Ý em là cái mạch ấy ạ)

[ngocanh77]

Hơi đâu mà cắm từng lỗ? Bỏ ra 1 bản mạch, làm một bộ chân trên đó. Khi nào sắp nhúng thì kẹp vào, nhúng xong tháo ra, rồi kẹp vào bản mạch tiếp theo, rồi nhúng, rồi tháo ra...
Vì vậy nên dùng bộ "đinh" bằng tre, để nó khỏi dính thiếc.
Nhưng đinh bằng tre thì khó nhét vào mấy cái lỗ nhỏ 0,9; 1,0... Dùng đinh bằng thép không rỉ (không dính thiếc) thì ổn hơn.
Còn nếu đằng nào cũng phải hàn sau thì lấy băng keo giấy mà che dãy lỗ không cần hàn đi (như chân IC, chân connector, vv...)

Bác HTTTTH ơi, em vẫn ngu quá chưa hiểu, bác có cái hình nào không cho em xin một cái ạ!

[KVLV]

ở bên đấy bác làm mạch bằng PP gì vậy. Cả cái phíp đồng (thủy tinh) nữa, em thấy toàn đồ sịn. Nhìn đẹp thật đó bác

mạch làm lâu rồi bằng pp in ủi. tôi dùng máy ép plastic ủi. board là FR4, mạch thủy tinh, fiberglass.
Nếu mod HT đừng nói tôi quảng cáo thì đây.
vật liệu mua từ digikey, của hãng Make Your Own Dry Transfer Decals and Instant Printed Circuit Boards!