Lan Hương trả lời về cao tần (tập 1)

[lanhuong]

Cải tiến ...

Chị Hương ơi ! cho em hỏi tí, trong mạch này thì khoảng cách truyền của nó là bao xa hả chị ?nó có đạt được tầm 50-100m ko?nếu ko thì mình làm sao để được đây chị?
Mình muốn thay đổi tần số của mạch thì phải làm sao hả chị? ah chị có thể cho em biết sơ đồ chân thực tế của con thạch anh 2 chân được ko?
Sẳn tiện nếu được chị cho em xin cái mạch thu nào đơn giản nhất để thu nó nhé ( ko đụng đến cuộn dây càng tốt)!
Hỏi nhiều quá ,làm phiền chị quá, nhưng thàng em nầy dốt quá mong chị thông cảm và chỉ bảo dùm nhé!
Chúc chị cùng gia đình khỏe và gặp nhiều may mắn!!!

Mạch điện RF này chỉ có khả năng phát 15 đến 30m mà thôi, do ngã ra phát trực tiếp, thiếu chọn lọc tần số và phối hợp tổng trở. Ngoài ra, đỉnh xung cao tần có dạng gần như vuông cũng là một điều khiến cho hiệu ứng radiation thấp xuống.

Nếu cải tiến một chút với ngõ ra hợp tần bằng LC và điều hợp tổng trở thì bức xạ mạnh hơn nhiều, 100 mét sẽ là ... chuyện nhỏ.

Trong mạch, antenna dùng sợi dây điện mềm nhiều lõi, chiều dài 23 đến 25 Cm. Cuộn dây L quấn bằng dây 0,5mm - dùng cây tua vít làm lõi quấn 6 vòng, lấy ra ở vòng thứ hai. Mở radio băng tần FM, rà đến khi "vô" đài, chỉnh VC = 22 pF cho đến khi sóng tốt nhất. Sau đó chỉnh tụ ra antenna đến khi trường phát xạ mạnh nhất.

Sau khi cải tiến thì sóng phát là hình sin thật, cự ly phát với máy thu tốt (độ nhạy = -90dBm) khoảng 100 mét.

Lan Hương.

[svdientu]

Chị Hương ơi ! cho em hỏi tí, trong mạch này thì khoảng cách truyền của nó là bao xa hả chị ?nó có đạt được tầm 50-100m ko?nếu ko thì mình làm sao để được đây chị?
Mình muốn thay đổi tần số của mạch thì phải làm sao hả chị? ah chị có thể cho em biết sơ đồ chân thực tế của con thạch anh 2 chân được ko?
Sẳn tiện nếu được chị cho em xin cái mạch thu nào đơn giản nhất để thu nó nhé ( ko đụng đến cuộn dây càng tốt)!
Hỏi nhiều quá ,làm phiền chị quá, nhưng thàng em nầy dốt quá mong chị thông cảm và chỉ bảo dùm nhé!
Chúc chị cùng gia đình khỏe và gặp nhiều may mắn!!!

[lanhuong]

bộ đàm ...

Em đã post bài này ở bên xin hướng dẫn về mach thu phát FM rồi nhưng cứ post ở đây cho yên tâm là đuợc trả lời sớm. Hic. Em xin trình bày lại thế này. Em đang làm 1 đề tài về việc mấy cái bộ đàm liên lạc ko dây với nhau trong phạm vi nhỏ.Nhưng đang bế tắc về đường lối chị ạ, vì chưa làm phần này bao giờ, em dân CNTT nhưng bên phần cứng. Hic. Chị xem có hướng nào giúp em với nhé. Em đang cần biết là sẽ phải dùng con chip nào thu phát tín hiệu không dây, sơ đồ khối của 1 cái bộ đàm cần những gì,... hic và cuối cùng là em cũng ko biết em cần phải biết những cái gì nữa... chị cho em ý kiến nhé. Đợi hồi âm của chị. Thanks chị nhiều.

Bộ đàm có công suất vừa và nhỏ, từ 2W đến 15W hay hơn nữa, và thường được chế tạo với mạch rời. Một số bộ đàm hiện đại sử dụng các RF modul chuyên dùng đắt tiền và không thể tìm đâu được trên thị trường.

Bộ đàm có hai loại : loại đảo chiều (nhấn : nói / thả : nghe) chiếm đa số và loại song công (vừa nghe vừa nói) ít hơn, công suất thu phát lớn hơn và đắt gấp 3 đến 10 lần loại đảo chiều.

Sơ đồ khối dưới đây mô tả hai loại bộ đàm.

1/. Loại đảo chiều : chỉ dùng 1 sóng (1 khung tần số) RF, phát AM hay FM hoặc SSB.

- Khi bóp tổ hợp như trong hình thì nguồn (power supply) cấp cho phần modulation và RF power, cùng lúc đó nối antenna vào phần phát --> sóng phát ra antenna mang theo tín hiệu âm thanh.

- Khi nhả tổ hợp thì nguồn cung cấp cho phần thu (receiver), cùng lúc đó, antenna được nối vào phần thu --> qua lọc tần và khuếch đại cao tần --> giải điều chế và khuếch đại âm tần ra loa.

2/. Loại song công : Loại này được phát triển từ năm 1948 trong quân đội Mỹ và NA*** và được dùng cho đến nay. Máy bộ đàm song công dùng 2 tần số RF cho hai máy song dụng (nhiều tần số cho nhiều cặp máy).

- Khi phát từ máy A ở tần số Fa thì tín hiệu âm tần điều biến sóng mang, qua lọc dải thông lên antenna bức xạ vào không gian.

- Sóng Fb từ máy B đến antenna qua lọc tần --> xuống bandpass filter để chọn lấy Fb và loại bỏ Fa --> chỉ còn Fb đưa vào giải điều chế ra loa.

Bạn nghiên cứu kỹ, cần gì cứ việc hỏi, Lan Hương sẽ giúp bạn trong khả năng. Chúc bạn may mắn và thành đạt.

Lan Hương.

[nktt3514]

Nhờ chị Lan Huơng giúp đỡ!!!

Em đã post bài này ở bên xin hướng dẫn về mach thu phát FM rồi nhưng cứ post ở đây cho yên tâm là đuợc trả lời sớm. Hic. Em xin trình bày lại thế này. Em đang làm 1 đề tài về việc mấy cái bộ đàm liên lạc ko dây với nhau trong phạm vi nhỏ.Nhưng đang bế tắc về đường lối chị ạ, vì chưa làm phần này bao giờ, em dân CNTT nhưng bên phần cứng. Hic. Chị xem có hướng nào giúp em với nhé. Em đang cần biết là sẽ phải dùng con chip nào thu phát tín hiệu không dây, sơ đồ khối của 1 cái bộ đàm cần những gì,... hic và cuối cùng là em cũng ko biết em cần phải biết những cái gì nữa... chị cho em ý kiến nhé. Đợi hồi âm của chị. Thanks chị nhiều.

[lanhuong]

Lan Hương trả lời ...

to các bạn ...

Chị Lan Hương có thể trả lời cho em biết những uư điểm và nhược điểm của Máy thu siêu ngoại sai AM đơn giản không ạ?Em cảm ơn chị.

Máy thu AM thì có phần đơn giản hơn máy thu FM, nhưng không phải dễ như nhiều người tưởng.

Máy thu thường gắn liền với đầu cuối, hay thiết bị đầu cuối. Có khi máy thu chính là thiết bị đầu cuối, ví dụ như cái radio bắt đài vậy.

1/. Máy thu Am siêu tái sinh :

Máy thu AM có thể dùng cách đơn giản nhất là tách sóng thẳng có gia cường (còn gọi là siêu tái sinh). Nguyên tắc của máy thu AM siêu tái sinh là tách sóng thằng từ sóng cao tần rồi dùng một phần tín hiệu tách được để tăng hệ số khuếch đại cao tần. Cách này khá hiệu dụng nhưng dễ "lạc" sóng, dễ xen tín hiệu của các máy phát có tần số khá gần nhau --> kết quả bị lệch.

2/. Máy thu siêu ngoại sai :

Năm 1918, đèn 3 cực chân không xuất hiện đã tạo điều kiện cho Edwind Amstrong phát minh ra máy thu siêu ngoại sai để khắc phục nhược điểm chọn tần của các máy thu AM tách sóng thẳng kiểu tái sinh và siêu tái sinh. Sau này dùng transistor thì cũng không có thay đổi gì lớn. Nguyên tắc của máy thu siêu ngoại sai được miêu tả trong hình kèm theo, có các thành phần như sau :

a/. Chọn tần : Phần chọn tần thường là bẫy cộng hưởng điều chỉnh được tần số trong dải tần cần thu. Đối với các máy thu chất lượng cao thì nó còn có bandpass filter để qui định hiệu quả tối ưu trong dải thông đó.

b/. Khuếch đại cao tần : Tín hiệu cao tần sau khi chọn tần được khuếch đại đến một biên độ cần thiết.

c/. Dao động nội : Một bộ dao động có tần số đồng chỉnh theo tần số thu. Sự liên kết khéo léo tụ điện của hai bẫy cộng hưởng của bộ chọn tần F và bộ dao động fo cho phép chúng chỉ lệch nhau một khoảng tần số cố định theo qui ước là 455 KHz. (Một số máy thu AM đặc biệt dùng IF khác, không bàn ở đây).

d/. Trộn sóng : Hai tần số F và fo trộn nhau sẽ cho tần số trung gian (IF : Intermediate Frequency - trung tần) cố định là 455 KHz.

Đến đây ta chú ý rằng dù tần số cần thu ở vị trí nào trong dải tần số thu thì ta vẫn có trung tần cố định 455 KHz. Trung tần này mang tín hiệu mà F lan truyền trong không gian --> nếu giải điều biến IF thì ta cũng có tín hiệu cần thiết giống như giải điều biến đối với F. Điều này có nghĩa là việc chọn tần sẽ hoàn hảo và tin cậy hơn tách sóng thằng. Do IF là tần số cố định nên ta có thể khuếch đại lên nhiều lần và lọc dễ dàng, điều mà tách sóng thẳng không thể làm được.

e/. Khuếch đại và lọc trung tần : IF được khuếch đại nhiều lần với các bẫy lọc 455 KHz bằng LC hay thạch anh --> biên độ và cường độ tín hiệu cao, tín hiệu "sạch" hơn hẳn so với máy thu tách sóng thẳng hay siêu tái sinh.

f/. Giải điều chế : Tín hiệu trong IF được tách khỏi IF bằng diod tách sóng hay bằng khuếch đại lớp B để chỉ lấy một biên rồi lọc LPF với đện trở (10K trong mạch) và tụ điện (103 trong mạch) --> tín hiệu từ máy phát đã được hoàn nguyên.

g/. Khuếch đại âm tần ra loa : Một bộ khuếch đại vừa đủ sẽ nâng biên độ và cường độ tín hiệu âm tần đủ lớn và phát ra loa --> hoàn tất nhiệm vụ của máy thu AM siêu ngoại sai.

3/. Tóm tắt ưu điểm của Máy thu Am siêu ngoại sai :

a/. Việc dùng trung tần đã làm tăng khả năng khuếch đại tín hiệu sóng trước giải điều chế --> tăng độ nhạy thu của máy.

b/. Trên cơ sớ đó mà khâu lọc sóng (IF) được thực hiện sâu hơn --> độ chọn lọc tần số của toàn mạch nâng cao nhiều lần so với các loại máy thu trước nó.

to bapnik :

em đang sứa mạch AM FM dùng con ...2003

Đa số trường hợp hú rít này là do mất dao động nội (FM hay AM) hay sai dao động khá xa --> thạch anh hay bẫy trung tần không nhận được tần số đúng nên tự giao ngay ở khuếch đại trung tần gây rú rít.

Cần cân chỉnh lại bẫy dao động hay thay bẫy này nếu cần. Với FM có lẽ phải dùng sweepmarker để chỉnh.

Vài giải đáp vắn tắt, mong các bạn vừa ý.

Lan Hương.

[virgo87]

Chị Lan Hương có thể trả lời cho em biết những uư điểm và nhược điểm của Máy thu siêu ngoại sai AM đơn giản không ạ?Em cảm ơn chị.

[joey]

Mình đang thử lắp mạch này, Lan Hươgn và mọi người ai biết giải thích giúp mình với về mấy con linh kiện:C2 là loại tụ gốm phải không?còn C3 là tụ gì vậy?hình dạng nó thế nào? mà mình hỏi mua ở đâu cũng bảo không biết...chán quá...!
Mạch theo link này:
http://www.uoguelph.ca/~antoon/circ/fmt6.html

Tụ c2 có thể dùng tụ gốm màu vàng hay màu xanh trên ghi 472, chủ yếu là nó dùng để tránh ảnh hưởng của nguồn đến mạch RF. Còn tụ C3 là tụ xoay để vi chỉnh tần số. Ko biết bạn đang ở Tphcm ? Ra Nhật Tảo, bên phải tiệm cô Ngọc (ngày xưa có tới 2 chỗ bán linh kiện tên Ngọc bây giờ theo mình thấy chỉ có 1 tiệm tên Ngọc). Ok thì tiệm Ngọc sát bên hẻm ngõ vào trong chợ. Bên phải tiêm cô ngọc thấy có tiệm bán linh kiện tùm lum trong tủ kiếng (led siêu sáng, mấy motor DC, loa nhỏ v.v...) để ý mặt bên phải tủ kiếng, thấy có mấy cái khay mà đựng mấy tụ xoay bằng nhựa trong suốt trên ghi 33p có 3 chân thì chỉ vào đó bảo ng ta bán cho, còn nếu ko thấy bảo là bán tụ tinh chỉnh thì có thể nó đưa ra tụ như mình đã chỉ hoặc ng ta đưa ra loại tụ bé cỡ biến trở nhí có màu xanh hay màu gì khác, ko trong suốt có 2 chân có phần để đặt vít chỉnh bằng kim loại. Xài tụ nào cũng dc. Nhớ nói là bán tụ tinh chỉnh thì ng ta hiểu còn cứ nói bán tụ xoay, nó nhìn mình như người ngoài hành tinh ! Chỗ đó cũng bán tụ xoay 1 tầng hay 2 tầng đển làm Radio luôn.

[joey]

Cho em hỏi cụ thể nếu dùng mic điện động thay cho mic tụ thì sẽ dùng cái gì thay choR=2.2k,còn nếu không dùng gì cả nghĩa là không phân cực cho mic,vậy thì nó sẽ không hoạt động phải không?
Khi phân tích AC , tụ hồi tiếp CE 5.6pf(như hình vẽ) sẽ song song với tụ biến dung (3-18pf),như vậy tụ 5.6pf sẽ góp phần làm tăng điện dung của mạch LC ==> tần số giảm,trong khi chẳng phải mình đang cần mạch LC đó phát ra dao động cao tần để phát sóng hay sao??

Mic điện động là mic có cuộn dây dc đặt trong từ trường, cuộn dây dc bắt chăt với màng rung. Khi bạn nói thì màng sẽ rung lên theo tần số, biên độ, cuộn dây dc bắt chặt với màng rung cũng rung theo hay cuộn dây chuyển động trong từ trường làm phát sinh sức điện động hay 1 áp điện xoay chiều theo đúng tần số, biên độ đó. Vì vậy mic điện động ko cần phải phân cực cho nó vẫn có tín hiệu ra.

Còn về mạch RF, ko biết có phải ý bạn muốn nói đến là cái tần số thuần của khung dao động LC ? Theo mình thấy trên thực tế thì khó mà có dc tần số thuần của LC. Trong sách lớp 12, công thức tính tần số của mạch LC là f=1/(2*pi*căn(LC)) theo mình nghĩ công thức đó đúng khi mạch chỉ đơn thuần có L và C thôi. Mình nghĩ vậy ko biết có đúng ko. Mach đó sẽ dao động bằng cách nạp tụ rồi phóng qua cuộn dây. Tham khảo thêm ở đây:
http://www.greenandwhite.net/~chbut/...Oscillator.swf
Còn trong dk thực tế mạch dao động LC sẽ tắt dần nên phải thêm vào các linh kiện để duy trì dao động bằng cách hồi tiếp như bác Dương đã nói rồi. Đây là mạch KD B chung do đó mà tín hiệu ở ngõ ra trên chân C cùng pha với ngõ vào trên chân E. Hồi tiếp dc thực hiện nhờ tụ 5.6pF. Khi mạch khuếch đại nhận dc dạng tín hiệu ngõ vào cùng pha ngõ ra nó có xu hướng tự duy trì dạng tín hiệu đó nên dao động dc duy trì hay tự kích để dao động. Khi thêm vào các linh kiện để hồi tiếp chí ít gì thì các linh kiện để thực hiện khuếch đại và hồi tiếp đều có ảnh hưởng đến tần số phát ra. Thì nghiệm thực tế bạn sẽ thấy thay đổi phân cực trans bằng cách thay thử 5.6k cho 4.7k hay thử thay đổi thử sang tụ 10p thay cho 5.6pf, điện trở chân E của Q2 chắc là 470 ohm, thử hạ xuống 330 ohm hay 100ohm hay kể cả thay con trans khác, tần số cũng thay đổi. Nói tóm lại hầu hết tất cả các linh kiện trong mạch ở tầng dao động Q2 đều có ảnh hưởng đến tần số phát ra kể cả bạn làm mạch in như thế nào, trong mạch nếu vô tình làm 2 đường mạch nào đó sát nhau hình thành điện dung ký sinh ko mong muốn thì tần số phát ra cũng thay đổi tụ nối mass AC cũng ảnh hưởng luôn chứ ko riêng gì tụ 5.6pf hay điện dung các mối nối. Tần số càng cao thì sự ảnh hưởng càng nhiều và càng dễ xảy ra. Vì vậy khi thiết kế mạch hoạt động ở dải tần UHF ko phải là chuyện dễ dàng. Khi lắp mạch phát (giả sử là mạch này) thường có khâu chỉnh lại tần số bằng cách co, dãn cuộn dây, thay đổi tụ ở khung dao động v.v... Khi mach hoạt động, các linh kiện chung quanh tầng dao động Q2 đều có tham gia vào ấn định tần số phát của mạch (hay điều kiện tổng thể của mạch) nhưng tóm lại ta hiệu chỉnh sao cho nó lọt vô dải tần từ 88-108MHz thì mới bắt dc ở Radio. Theo mình nghĩ là vậy, nếu có gì ko đúng thì các bác cứ góp ý.

[phuongdua]

Cho em hỏi cụ thể nếu dùng mic điện động thay cho mic tụ thì sẽ dùng cái gì thay choR=2.2k,còn nếu không dùng gì cả nghĩa là không phân cực cho mic,vậy thì nó sẽ không hoạt động phải không?
Khi phân tích AC , tụ hồi tiếp CE 5.6pf(như hình vẽ) sẽ song song với tụ biến dung (3-18pf),như vậy tụ 5.6pf sẽ góp phần làm tăng điện dung của mạch LC ==> tần số giảm,trong khi chẳng phải mình đang cần mạch LC đó phát ra dao động cao tần để phát sóng hay sao??

[Cảnhsát]

Mạch thu siêu ngoại sai AM mà Lan Hương giải thích cơ chế hoạt động cho các bạn nói trên, chính là mạch điện phổ biến của mọi máy thu AM trên thế giới (trước khi dùng vi mạch).



Con ... 2003 đó là con gì vậy bạn ? không biết rõ làm sao trả lời cho bạn bi giờ ?

Con 2003 thì chắc chỉ là con CD2003 thu FM chứ còn con gì nữa

[stone_fman]

chị Lan Hương có thể nói giúp em những ứng dụng của mạch thu siêu ngoại sai AM đơn giản không ạ.Em cảm ơn chị nhiều!

Mạch thu siêu ngoại sai AM mà Lan Hương giải thích cơ chế hoạt động cho các bạn nói trên, chính là mạch điện phổ biến của mọi máy thu AM trên thế giới (trước khi dùng vi mạch).

bapnik : em đang sứa mạch AM FM dùng con ...2003

Con ... 2003 đó là con gì vậy bạn ? không biết rõ làm sao trả lời cho bạn bi giờ ?

[bapnik]

chị LAN HUONG oi. em đang sứa mạch AM FM dùng con ...2003 và gặp chút rắc rối mong chị giúp đỡ chỉ giùm .Cái thứ nhất chuển qua băng FM nghe bình thường. nhưng khi chuyển qua băng AM thì nghe những tiếng eo éo rất khó chịu càng mở lón volum càng hú lớn( áp cấp đủ)và không thể bắt được đài nào cả. vậy mạch này bị hư con gì thế ạ. Cái thứ 2 thì ngược lai bệnh tương tự nhưng ở băng FM . Chân thành Cảm ơn. mong hồi âm sớm

[virgo87]

chị Lan Hương có thể nói giúp em những ứng dụng của mạch thu siêu ngoại sai AM đơn giản không ạ.Em cảm ơn chị nhiều!

[tranhoangbac]

Chị Hương ạ, các cuộn dây màu đỏ sậm trong đài em cũng đã tháo rất nhiều, nhưng toàn là loại có 2 chân bên này thông nhau, còn 3 chân bên kia thì cũng chỉ chó 2 chân ngoài cùng thông nhau, còn chân giữa thì bỏ. Ra ngoài chợ Trời ngồi chọn cả rổ cuộn dây cũ, màu đỏ sậm thì cũng rất nhiều nhưng vẫn ko có cái nào dùng chân giữa cả, tìm mua cuộn dây mới thì cũng có mầu đỏ sậm dùng chân giữa nhưng đo điện trở (số vòng dây) thì cũng không như hình vẽ trong mạch là số vòng dây bên 3 chân nhiều gấp đôi bên 2 chân. Còn về tụ xoay thì trong hình vẽ chị ko có vẽ nét đứt - kiếu 2 tụ đồng chục, thì có nghĩa là các tụ phải dùng rêng ạ.
"Tâm sự': Chị Hương quả thật là nhiệt tình với các anh em trong diễn đàn. Mấy ngày nay chắc chị bận việc gia đình ko lên diễn đàn được, ngồi đợi chị, đọc mãi mới hết được các bài viết của chị trong mục "chị Hương trả lời"=====>> thật là cao thủ nhiệt tình. Em rất cảm ơn chị nhiều. Có nhiều câu hỏi lặt vặt em ko giám làm phiền mọi người trong diễn đàn lên đã gửi vào mail của chị rùi, mong chị check mail của em với nhé.Thank chị nhiều nhiều...và muốn hỏi chị cũng nhiều nhiều, hi...hi...

[lanhuong]

to các anh chị em.

Chi Lan Hương à, mấy con cuộn này khó tìm quá, em ra chợ, ra của hàng cũ cứ thấy có cuộn đỏ đỏ là mua luôn, kết quả là tốn quá nhiều kinh phí + thời gian đi lại. hic...hic...mua mấy cái vỉ đài AM,FM cũ về mà cũng chẳng có cuộn dây theo chị Lan Hương nói, khó zữ zậy chị..?? chị có cách nào tìm chính xác, cuộn cảm loại này thì chỉ giúp em và mọi người với nhé. Cảm ơn chị rất nhiều.
À, mà các tụ xoay có phải là loại đồng chục hay riêng zậy chị?

Nếu trong radio AM-FM thì cuộn dây có lõi màu đỏ sậm ở gần tụ xoay chính là cái mình cần đấy bạn à.

Tụ xoay này của radio là loại đồng trục, hình vuông. Bên trong hộp vuông bằng nhựa là những lá nhôm cách điện bằng các tấm mi ca mỏng, chia thành hai phần, trục nó gắn liền với một vành bánh xe để chỉnh.

Cuộn dây cộng hưởng dải tần AM nếu dùng tụ cố định 30 pF --> 45 pF thì có trị số từ 22 --> 35 micro Henry. Khi tháo cuộn dây màu đỏ trong mạch radio AM thì cần hút chì kỹ, vì nó có thể hỏng vỡ khi mình "cạy" nặng tay, xôi hỏng bỏng không thì khổ.

Chúc may mắn.

Lan Hương.