Biến áp xung inverter sau khi quấn lại thì không chạy

[tuyennhan]

Trên sơ đồ có ghi on ferrite core nếu dùng lỏi EI thì quấn làm sao thêm nữa thông số kích cở đâu phải tự suy ra à không có chuyện đó đâu .

Trong mạch đẩy kéo 2 cuộn dây sơ cấp có 4 đầu dây phải đấu như nào để ra 3 dây như sơ đồ . Chỉ cần hiểu được 2 cái này là ráp chạy ngon ơ .

[ti500]

Theo phân tích của bạn thì mạch này của mình khi có tải mạch chạy ở chế độ "bình thường" còn khi không tải thì mạch chạy ở chế độ ZVS đúng không? Mà như vậy lại hơi ngược, vì như thế khi không tải ở chế độ ZVS lõi không bão hòa mà FET lại nóng hơn rất nhiều. Với việc khi không tải điện áp lên tới 560V chưa thể giải thích được.

Nếu mạch mỏ hàn xung của bạn khi để hở vẫn không nóng FET hay có lẽ FET của mình nóng khi không tải là đặc điểm riêng của con FET này chăng, mình chưa có FET khác để thử.

Mình thử bỏ tụ điện nối giữa 2 đầu biến áp thì hiệu điện thế đầu ra thay đổi liên tục (nhảy lên nhảy xuống từ từ trong khoảng 50-300v). Mạch mỏ hàn xung của bạn có hiện tượng như vậy không?

Bác vẫn chưa hiểu ý em, nói tóm lại để mạch chạy được thì biến áp phải bão hòa trong bất kỳ trường hợp nào. Cuộn cảm và tụ điện chỉ làm giảm dòng bão hòa và snub áp bảo vệ FET mà thôi, vậy nên bác tháo tụ thì mạch vẫn chạy được có điều không tụ thì Vspike lớn coi chừng chết FET. Ngay cả không tụ không cuộn cảm vẫn chạy được nhưng dòng và áp đột biến khiếp lắm đây là lợi thế và hệ lụy của bão hòa lõi.

Không biết bác đo áp bằng gì, có thể đồng hồ đo của bác không đủ nhanh để hiển thị Vrms nhất là Vspike đột biến, chưa kể vụ nhiễu nữa. Mạch của em thì áp ra không tải vẫn bình thường do L, C hợp lý.

Việc điệp áp không tải của bác em cũng nói rồi nên không nói lại. Em ngồi gõ phím giống như thầy bói xem voi thôi chứ không trực tiếp thực tế mạch của bác nên cũng không dám chắc.

Nghịch mấy cái này bác dùng oscillocope thì sẽ rõ hơn.

[thongdragon]

Theo phân tích của cá nhân em về hoạt động của mạch này thì để nó hoạt động bình thường thì biến áp xung cần phải bão hòa lõi, ngược lại để mạch chạy ở chế độ ZVS thì cuộn cảm không được phép bão hòa.

Theo phân tích của bạn thì mạch này của mình khi có tải mạch chạy ở chế độ "bình thường" còn khi không tải thì mạch chạy ở chế độ ZVS đúng không? Mà như vậy lại hơi ngược, vì như thế khi không tải ở chế độ ZVS lõi không bão hòa mà FET lại nóng hơn rất nhiều. Với việc khi không tải điện áp lên tới 560V chưa thể giải thích được.

Nếu mạch mỏ hàn xung của bạn khi để hở vẫn không nóng FET hay có lẽ FET của mình nóng khi không tải là đặc điểm riêng của con FET này chăng, mình chưa có FET khác để thử.

Mình thử bỏ tụ điện nối giữa 2 đầu biến áp thì hiệu điện thế đầu ra thay đổi liên tục (nhảy lên nhảy xuống từ từ trong khoảng 50-300v). Mạch mỏ hàn xung của bạn có hiện tượng như vậy không?

[ti500]

Bác có thể nói rõ hơn chế độ hoạt động "bình thường" và chế độ ZVS khác nhau như thế nào được không?

Theo em thì "bình thường" là đều kiện cần để mạch hoạt động trơn tru không chập chờn, hai FET on/off luân phiên.

ZVS thì bác chắc cũng có tìm hiểu về nó, nói nôm na là giúp tăng công lẫn hiệu suất của mạch bằng cách giảm nhiệt tiêu tán trên các van đồng thời giảm được nhiễu điện từ.

Thật ra thì mạch này theo em không có cuộn cảm vẫn hoạt động kiểu ZVS nhưng vì dòng bão hòa quá lớn làm nóng FET. Thêm cuộn cảm thì FET không nóng do dòng bão hòa được hạn chế.

Em xem lướt qua bài báo của bác thấy một số thắc mắc sau: theo em bằng tụ điện nối giữa 2 đầu biến áp không làm thay đổi tần số hoạt động của mạch, thực nghiệm cũng chứng minh, họ thay đổi cách quấn biến áp kiểu push-pull mà vẫn gọi là flyback converter thì không hợp lý vì rõ ràng mạch này chạy kiểu P-P.

Em gửi bác xem mạch mỏ hàn cùi bắp của em chạy IRF540 ban đầu tính xoay lưng lên để ốp đồng tản nhiệt nhưng khi chạy FET không nóng nên không ốp nữa. Thứ cấp để hở vẫn bình thường FET không nóng gì hết nhé.

[thongdragon]

Vấn đề của bạn thongdragon, nếu cứ muốn theo mạch đó thì nên tìm hiểu kĩ về mạch, như bạn ti500 phân tích từ đầu tới giờ, vì sơ đồ ZVS có vẻ đơn giản như dạng mạch BJT mình up nhưng nguyên lí và yêu cầu về kĩ thuật, trị số linh kiện,... để nó hoạt động tốt thì khá khắt khe chứ không đơn giản như các mạch dd dùng BJT (dd nghẹt 1 BJT, da hài, mạch 2 BJT như mình vẽ,...)

Mình cũng cố gắng tìm hiểu về mạch này nhưng không thấy có cách nào cải thiện để mạch hoạt động tốt. Chỉ có được khuyên không nên để mạch ngoài hở để tránh 2 FET trùng dẫn thôi.

[thongdragon]

em xin có ý kiến với bác dinhthuong80 từng phần như sau:

Theo phân tích của cá nhân em về hoạt động của mạch này thì để nó hoạt động bình thường thì biến áp xung cần phải bão hòa lõi, ngược lại để mạch chạy ở chế độ ZVS thì cuộn cảm không được phép bão hòa.

Bác có thể nói rõ hơn chế độ hoạt động "bình thường" và chế độ ZVS khác nhau như thế nào được không?

[tuyennhan]

Mạch theo sơ đồ của em cũng không tránh khỏi đen đầu đèn bác ạ. Với lại cũng hơi khó hiểu là tại sao nhìn sơ đồ thì xem như là đối xứng, điện áp ra xoay chiều. Thế mà dù 2 cuộn sơ cấp quấn song song cùng lúc, 2 đầu thứ cấp để hở thì nó vẫn phân biệt: một đầu là cao áp, đầu còn lại như 0V, sờ vào chả sao( cách điện với đất và toàn mạch)

Thì so với mạch kia nó cũng lâu đen hơn , hồi mình làm mạch thì quấn kiểu gì thì quấn khi cấp nguồn mà không sáng thì đảo 2 dây sơ cấp là sáng ngay .

Giả xoay chiều thôi khi xưa có mạch 2 dĩa tròn nhiều tiếp điểm 1 dĩa nối bình 1 dĩa ra dùng mô tơ xoay 1 dĩa , áp ra đưa vào 1 biến thế xoay chiều vào 12v ra 110 hay 220v là có AC dùng .

Không lấy nguồn từ điện lưới thì khó giật được khi cách mạch cách đất và chạm 1 dây , hồi xưa có người co chân trên ghế gỗ rồi cho cao áp ti vi màu nó nẹt vào ngón tay luôn nhìn ghê lắm , mình chỉ dám dùng 2 ngón tay cầm đầu cán tua vít đưa tới gần núm cao áp thôi .

[dinhthuong80]

Vấn đề của bạn thongdragon, nếu cứ muốn theo mạch đó thì nên tìm hiểu kĩ về mạch, như bạn ti500 phân tích từ đầu tới giờ, vì sơ đồ ZVS có vẻ đơn giản như dạng mạch BJT mình up nhưng nguyên lí và yêu cầu về kĩ thuật, trị số linh kiện,... để nó hoạt động tốt thì khá khắt khe chứ không đơn giản như các mạch dd dùng BJT (dd nghẹt 1 BJT, da hài, mạch 2 BJT như mình vẽ,...)

[dinhthuong80]

Có bạn suy cái là ra nhưng mạch này mau đen đầu đèn phải thường xuyên đảo đầu bóng để sử dụng được lâu . Làm theo sơ đồ bạn dinhthuong hiệu quả hơn nhiều .

Mạch theo sơ đồ của em cũng không tránh khỏi đen đầu đèn bác ạ. Với lại cũng hơi khó hiểu là tại sao nhìn sơ đồ thì xem như là đối xứng, điện áp ra xoay chiều. Thế mà dù 2 cuộn sơ cấp quấn song song cùng lúc, 2 đầu thứ cấp để hở thì nó vẫn phân biệt: một đầu là cao áp, đầu còn lại như 0V, sờ vào chả sao( cách điện với đất và toàn mạch)

[ti500]

em xin có ý kiến với bác dinhthuong80 từng phần như sau:

Về phần mạch PP của bác khi loại bỏ một FET mà mạch vẫn chạy được rất đơn giản là do khi đó nó chỉ hoạt động như là mạch forward không hơn không kém.

Theo phân tích của cá nhân em về hoạt động của mạch này thì để nó hoạt động bình thường thì biến áp xung cần phải bão hòa lõi, ngược lại để mạch chạy ở chế độ ZVS thì cuộn cảm không được phép bão hòa.

Và về cái khoản trùng dẫn thì em nghĩ hai FET được khóa lẫn bởi 2 diode nên hiện tượng này cũng hơi khó xảy ra vì cũng có một khoảng thời gian chết lúc biến áp bão hòa. Và nếu có trùng dẫn xảy ra thì trong thời gian rất nhỏ dòng được hạn chế nhờ cuộn cảm rồi sẽ phải chia đôi cho mỗ con FET nên suy cho cùng thì FET sẽ không nóng hơn.

Khi cuộn cảm tiến đến vùng bão hòa thì nó không hoàn thành được nhiệm vụ hạn dòng nên Ipk trên cả biến áp lẫn cuộn cảm lớn nhân với cảm rò tạo nên xung spike làm điện áp ngõ ra tăng đột biến như bác thớt ở không tải đồng thời Irms ăn theo Ipk cao cũng làm FET nóng

Em đã làm mạch mỏ hàn xung chạy kiểu gì thì cả 2 em IRF540 vẫn tươi mát nhờ vào công dụng ZVS của mạch. Tin hay không tùy bác nhưng em có thể tìm được tần số hoạt động của mạch cả về tính toán khớp (hoặc gần đúng tùy vào trị số cuộn cảm) với thực nghiệm dựa vào phân tích mạch của em như trên (tất nhiên phải dùng hàng chính hãng thông số rõ ràng).

[tuyennhan]

Xin lỗi cả nhà, phải úp hình vì viết y như vậy mà DD báo lỗi, không up được!

Dinhthuong ơi suy thêm tý là cũng ra thôi hồi mình làm bóng 0,6m mình dùng 1 con C 1061 còn bóng 1,2m thì mình chồng thêm 1 con nữa vì thời đó C 3055 là của hiếm nếu có thì để ráp amp lợi hơn .

[thongdragon]

Xin lỗi cả nhà, phải úp hình vì viết y như vậy mà DD báo lỗi, không up được!

Đúng là do trùng dẫn rồi, nhưng do mạch đơn giản nên ráp cũng hay. Mình đã quấn lại biến áp, giảm số vòng đi 1 nửa và tăng tiết diện dây cuộn sơ cấp gấp 3 lần (3 dây chập làm một, cuộn sơ cấp 5T/5T, cuộn thứ cấp 130T) thì mạch chạy bình thường êm ả. Nhưng vẫn gặp vấn đề khi có tải thì chạy êm điện áp ra đúng khoảng 300v, khi không tải thì FET nóng rất nhanh mà điện áp lên đến 560v, mình nghĩ là do trùng dẫn.
Mình chạy thử có hồi tiếp như mạch bạn hướng dẫn (mình quấn cuộn hồi tiếp 2 vòng) thì FET nóng kinh khủng + điện áp đầu ra rất thấp. Có lẽ do mình không dùng BJT mà dùng FET. Mình chưa biết xử lý sao được.

[dinhthuong80]

.....??????????????????????....

[dinhthuong80]

Xin lỗi cả nhà, phải úp hình vì viết y như vậy mà DD báo lỗi, không up được!

[tuyennhan]

bác nhắc làm em nhớ lại mấy bài hướng dẫn mạch điện tử thực hành trên báo Khoa Học Phổ Thông của tác giả Phan Tất Hoa những năm 90 giờ không thấy mấy bài như thế này nữa

Hồi đó thiếu lk , thiếu điện và thiếu tài liệu nên mấy cái mạch như thế có tính thực dụng cao , giờ hiện đại hơn nhưng khó có mạch nào rẻ , gọn và bền như nó .