bóng đèn sợi đốt 220VAC có hoạt động được với 311VDC ko ?

[Quocthaibmt]

Đang chờ bác giải thích dòng màu xanh. Ý bác là điện lượng hay nhiệt lượng? Tại sao lại nhỏ hơn?

tôi thấy dòng màu xanh đó dễ hiểu mà bác , vì quá rõ ràng rồi , sao bác vẫn còn thắc mắc vậy nhỉ ? ở chu kỳ đầu tiên của điện AC , do có lên và xuống của dạng sóng , vì thế "điện lượng" AC sẽ không bằng "điện lượng" DC có cùng mức áp được .

[T.L.M]

Từ bài viết của tác giả , có thể hiểu:
Xét 1 chu kỳ đầu tiên của điện Ac sẽ luôn luôn có điện lượng Q < điện lượng Q DC. Do khối lượng dây tóc không đáng kể, quán tính nhiệt nhỏ, tim đèn nung Dc nóng hơn nung bằng Ac -----> điện trở dây tóc nung DC > điện trở dây tóc nung AC -----> dòng DC nhỏ hơn dòng AC----> công suất đèn DC < công suất đèn AC -------> tim đèn nung Dc tốt hơn AC.

Đang chờ bác giải thích dòng màu xanh. Ý bác là điện lượng hay nhiệt lượng? Tại sao lại nhỏ hơn?

[hoangtam741]

tks bác HTTTTH
- Cái vụ kích có zero thì thấy mọi ng bỏ qua nhiều nên cũng muốn làm cho nó bài bản mà rách việc quá thì thôi bỏ qua luôn , tăng tần số PWM lên cho khỏe.
- em muốn kiếm con opto như vậy cho khỏi mất công làm thôi chứ cũng tính là ko có thì sẽ làm.
- em cũng đang quan tâm điện áp lên quan trở khá lớn, sợ nó lâu dài sẽ bị rò, - > chạy sai.
- Nếu em ko quan tâm tới điểm 0 thì đã dùng opto triac rồi.
Thôi kết luận sẽ sài opto triac, khỏi cần zero gì cả cho lẹ

Khi điều chế độ rộng xung thì phần tử chuyển mạch người ta dùng FET, BJT hay IGBT. Không dùng Triac hay SCR vì khi kích để nó dẫn thì nó dẫn luôn đến cuối nửa chu kì Sin của lưới điện. Nếu là DC thì nó dẫn luôn, vậy thì còn PWM cái gì nữa ?

[T.L.M]

Cháu nghĩ opto có loại dùng cho DC, có loại AC. Bác nói loại nào dùng cũng được nên mới thắc mắc. Còn cái mạch trên cháu không có thắc mắc gì (trừ con trở 1M không biết để làm gì).

[vi van pham]

tks bác HTTTTH
- Cái vụ kích có zero thì thấy mọi ng bỏ qua nhiều nên cũng muốn làm cho nó bài bản mà rách việc quá thì thôi bỏ qua luôn , tăng tần số PWM lên cho khỏe.
- em muốn kiếm con opto như vậy cho khỏi mất công làm thôi chứ cũng tính là ko có thì sẽ làm.
- em cũng đang quan tâm điện áp lên quan trở khá lớn, sợ nó lâu dài sẽ bị rò, - > chạy sai.
- Nếu em ko quan tâm tới điểm 0 thì đã dùng opto triac rồi.
Thôi kết luận sẽ sài opto triac, khỏi cần zero gì cả cho lẹ

Điều khiển PWM là điều chỉnh bề rông xung chứ không phải thay đổi tần số. Thay đổi tần số mà có bề rông xung lớn sẽ đứt bóng đấy.

[minhtri0405]

Có mấy loại opto thông dụng, (nếu gọi bên có LED là sơ cấp) thì bên thứ cấp thường là các linh kiện bán dẫn như diode, transistor, SCR, triac (thực ra là diac).
Bạn cần lưu ý: Trong mạch của bạn, điện áp AC rơi trên LDR rất lớn, có thể đến 310Vpp (hoặc hơn / về đêm điện tăng cao ).
Nếu LDR đóng vai trò cảm biến độ sáng để đóng mở triac thì bạn chủ thớt nên dùng loại opto triac, ví dụ MOC3021 để thay cho cặp opto mà bạn đang băn khoăn.
Bạn vào trang này xem ví dụ. Trong đó có cả "homemade optocoupler" nữa nhé Optocoupler Tutorial and Optocoupler Application.

Vế bên phải y hệt mạch điều chỉnh độ sáng của bóng đèn, được bán tràn lan ngoài đường. Hàng vạn người dùng, như vậy là khả thi. Chỉ khác có mỗi cái quang trở (LDR).

Bạn băn khoăn mãi với điểm không (0) của mạch kích AC dùng triac. Bạn cẩn thận quá, hỏng việc. Ngay cả mạch kích SCR người ta còn chẳng quan tâm đến điểm 0, vì tần số kích lớn hơn nhiều so với tần số AC (50Hz) --> Sai số quá nhỏ.

Bạn lại cũng băn khoăn với 1 cái opto mà 1 bên là LED, một bên là LDR,... Tại sao bạn không làm lấy 1 cái, với 1 LED trắng và 1 LDR đặt đối diện nhau ở 2 đầu 1 đoạn ống nhựa màu đen (như cái vỏ bút chẳng hạn). Bạn dịch chuyển LED để tìm ra khoảng cách tối ưu, thay đổi độ sáng của LED để xác định "đặc tuyến" của LDR...
Chỉ 30 phút là xong. Đảm bảo nó "opto" như điên !

tks bác HTTTTH
- Cái vụ kích có zero thì thấy mọi ng bỏ qua nhiều nên cũng muốn làm cho nó bài bản mà rách việc quá thì thôi bỏ qua luôn , tăng tần số PWM lên cho khỏe.
- em muốn kiếm con opto như vậy cho khỏi mất công làm thôi chứ cũng tính là ko có thì sẽ làm.
- em cũng đang quan tâm điện áp lên quan trở khá lớn, sợ nó lâu dài sẽ bị rò, - > chạy sai.
- Nếu em ko quan tâm tới điểm 0 thì đã dùng opto triac rồi.
Thôi kết luận sẽ sài opto triac, khỏi cần zero gì cả cho lẹ

[vi van pham]

1- Cháu thật sự không hiểu bác muốn nói Q là điện lượng hay nhiệt lượng? Tại sao Q AC <Q DC?

2- Liệu Opto transistor có chịu được áp ngược? (chưa kể nhiều loại áp thuận chỉ có mấy chục vôn)

3- Chủ thớt đã nói rõ rồi mà bác: chỉnh độ sáng bằng quang trở

2- Opto có loại cả vài ngàn volt.
3- Tỷ lệ truyền đạt của opt không tuyến tính, điều khiển opto là mạch trể, tụ nạp đầy, transistor nhanh chóng bảo hòa, r1 bỏ tróng trị số, ráp được mạch này còn lắm gian nan.
1- Với mạch đơn giản thế này còn thắc mắc, hèn gì.....Thôi nhé.

[T.L.M]

1- Cháu thật sự không hiểu bác muốn nói Q là điện lượng hay nhiệt lượng? Tại sao Q AC <Q DC?

2- Liệu Opto transistor có chịu được áp ngược? (chưa kể nhiều loại áp thuận chỉ có mấy chục vôn)

3- Chủ thớt đã nói rõ rồi mà bác: chỉnh độ sáng bằng quang trở

[HTTTTH]

Có mấy loại opto thông dụng, (nếu gọi bên có LED là sơ cấp) thì bên thứ cấp thường là các linh kiện bán dẫn như diode, transistor, SCR, triac (thực ra là diac).
Bạn cần lưu ý: Trong mạch của bạn, điện áp AC rơi trên LDR rất lớn, có thể đến 310Vpp (hoặc hơn / về đêm điện tăng cao ).
Nếu LDR đóng vai trò cảm biến độ sáng để đóng mở triac thì bạn chủ thớt nên dùng loại opto triac, ví dụ MOC3021 để thay cho cặp opto mà bạn đang băn khoăn.
Bạn vào trang này xem ví dụ. Trong đó có cả "homemade optocoupler" nữa nhé Optocoupler Tutorial and Optocoupler Application.

[vi van pham]

Khi góc pha <45 độ thì u tức thời <220V. Từ 45-135 thì u tức thời > 220V. Theo định nghĩa trị hiệu dụng thì nhiệt tỏa ra trong 1 chu kỳ AC cũng bằng với DC. Bác có thể nói rõ hơn chỗ Q AC < Q DC?

Mạch trên dùng điện AC, quang trở để thay đổi dòng nạp tụ. Liệu opto nào cũng hoạt động được với điện AC? có thể điều chỉnh được thời gian nạp tụ?

1- Tự phân tích.
2-Opto nào cũng dùng được với ac, sẽ hoạt động 1 bán kỳ, nếu muốn xử dụng 2 bán kỳ thì dùng 2 opto.
3-Thời gian nạp tụ không phải là opto mà là biến trở phía trên opto.

[HTTTTH]

... nó dùng quang trở điều khiển độ sáng, không cần xác định zero của mạch kích, mạch như thế có khả thi không, và có con opto nào 1 bên là quang trở ko ? ...

Vế bên phải y hệt mạch điều chỉnh độ sáng của bóng đèn, được bán tràn lan ngoài đường. Hàng vạn người dùng, như vậy là khả thi. Chỉ khác có mỗi cái quang trở (LDR).

Bạn băn khoăn mãi với điểm không (0) của mạch kích AC dùng triac. Bạn cẩn thận quá, hỏng việc. Ngay cả mạch kích SCR người ta còn chẳng quan tâm đến điểm 0, vì tần số kích lớn hơn nhiều so với tần số AC (50Hz) --> Sai số quá nhỏ.

Bạn lại cũng băn khoăn với 1 cái opto mà 1 bên là LED, một bên là LDR,... Tại sao bạn không làm lấy 1 cái, với 1 LED trắng và 1 LDR đặt đối diện nhau ở 2 đầu 1 đoạn ống nhựa màu đen (như cái vỏ bút chẳng hạn). Bạn dịch chuyển LED để tìm ra khoảng cách tối ưu, thay đổi độ sáng của LED để xác định "đặc tuyến" của LDR...
Chỉ 30 phút là xong. Đảm bảo nó "opto" như điên !

[T.L.M]

Khi góc pha <45 độ thì u tức thời <220V. Từ 45-135 thì u tức thời > 220V. Theo định nghĩa trị hiệu dụng thì nhiệt tỏa ra trong 1 chu kỳ AC cũng bằng với DC. Bác có thể nói rõ hơn chỗ Q AC < Q DC?

Mạch trên dùng điện AC, quang trở để thay đổi dòng nạp tụ. Liệu opto nào cũng hoạt động được với điện AC? có thể điều chỉnh được thời gian nạp tụ?

[vi van pham]

Ngoài nguyên nhân rung lắc, lọt khí... thì bóng đèn dây tóc bị hư là do quá nhiệt độ nóng chảy.

Ở nhiệt độ thường, dây tóc có điện trở nhỏ hơn gấp chục lần so với khi đang sáng ở định mức. Do đó, dòng điện qua đèn cũng lớn gấp chục lần dòng điện định mức ngay khi ta vừa bật công tắc lên. Tuy nhiên, dòng điện rất lớn này không phải là nguyên nhân làm đứt tim đèn vì dòng điện chỉ lớn khi tim đèn còn nguội, thấp xa nhiệt độ nóng chảy.

Dây tóc có chỗ dày chỗ mỏng. Chỗ mỏng có điện trở lớn hơn, nhiệt dung nhỏ hơn. Điện trở lớn làm nhiệt sinh ra nhiều hơn, nhiệt dung nhỏ làm làm đoạn dây tóc đó dễ tăng nhiệt độ nhanh hơn. Mà nhiệt độ tăng dẫn đến điện trở tăng -> công suất tập trung vào chỗ này nhiều hơn. Cứ thế cái vòng lẩn quẩn [nhiệt độ tăng->điện trở tăng->công suất cục bộ tăng->nhiệt độ tăng...] làm cho chỗ dây tóc mỏng nóng lên rất nhanh. Nếu đạt nhiệt độ nóng chảy thì đứt bóng. Nếu nó vượt qua được thời kỳ quá độ này, đến khi toàn bộ dây tóc nóng lên, dòng điện giảm xuống mức an toàn.

Theo như trên ta thấy tim đèn chịu nhiều stress khi dòng qua nó đang tăng nhanh và nhiệt độ đang tăng nhanh. Như vậy nguồn DC phẳng sẽ tốt hơn là nguồn AC có cùng điện áp rms. Ngoại trừ một số trường hợp như nguồn DC có nội trở nhỏ (ắc qui) vs nguồn AC có nội trở lớn (biến áp công suất không đủ lớn) Hoặc adator không có ổn áp, khi không tải điện áp vọt lên 15-18VDC và tích vào tụ... Ngoài ra dòng AC còn làm tim đèn bị rung nhất là nơi có từ trường.

Trường hợp mắc thêm điốt chỉnh lưu bán kỳ, đèn sáng mờ hơn nhưng lại mau đứt hơn là một minh chứng cho việc đèn đứt là do dòng và nhiệt độ thay đổi nhanh liên tục.

Điện 220VAC qua 1 điốt chỉnh lưu bán kỳ không phải là 110VDC. Vì chỉnh lưu bán kỳ vừa cho ra thành phần DC lẫn AC. Trong đó thành phần DC chỉ có A/Pi=99V thôi. Nếu tính RMS của các sóng hài nữa thì Vrms=155V. Không có điện áp nào là 110V cả.

Từ bài viết của tác giả , có thể hiểu:
Xét 1 chu kỳ đầu tiên của điện Ac sẽ luôn luôn có điện lượng Q < điện lượng Q DC. Do khối lượng dây tóc không đáng kể, quán tính nhiệt nhỏ, tim đèn nung Dc nóng hơn nung bằng Ac -----> điện trở dây tóc nung DC > điện trở dây tóc nung AC -----> dòng DC nhỏ hơn dòng AC----> công suất đèn DC < công suất đèn AC -------> tim đèn nung Dc tốt hơn AC.
Nốt thế bô.
[MENTION=132659]minhtri[/MENTION]: opto nào cũng xử dụng được, nếu không phải là điện trở thì xem chiều dương của opto mà ráp.

[tuyennhan]

Xin chào các bác

Theo mình biết thì điện trở dây tóc đèn phụ thuộc rất nhiều vào nhiệt độ của nó. Ngày trước mình có nướng cả rổ FET khi PWM điện áp 310VDC cho bóng 220V 200W. Cứ cấp xung là FET chết. Sau mới phát hiện ra điện trở tóc khi nguội chỉ tầm vài Ôm => Khi bắt đầu cấp điện thì dòng điện cực lớn sau đó sẽ giảm nhanh khi tóc đèn nóng sáng.
Đọc mấy trang mình thấy có ý kiến cho rằng chỉnh lưu nửa bán kỳ hoặc PWM điện áp có thể làm đèn giảm tuổi thọ ??? Mình chưa xác minh nhưng cũng thấy có lý. Khi đó mặc dù đèn sáng mờ nhưng thực chất dòng điện trên dây tóc lớn hơn bình thường do nhiệt độ dây tóc thấp => điện trở thấp nhưng áp cấp vẫn giữ nguyên. Dây tóc đèn mau hư không phải vì nhiệt độ quá cao mà do dòng hoạt động lớn hơn bình thường

Bóng đèn trước xe máy nếu nối thêm diod vào độ sáng không giảm nhiều và chỉ dùng được vài tối là bứt cả đèn lẫn diod 5 A, dùng AC thì thấy tim đỏ rồi sáng dần theo mức ga còn nối diod vào tim lóe sáng ngay sau đó sáng hẳn không thấy đỏ hiện tượng này giống như bác Vị giải thích ở trên còn dòng thì không đo nên tôi không biết có hiện tượng tăng dòng khi dùng DC hay không .

[tuyennhan]

Tks các bác đã quá nhiệt tình bàn luận về topic này hix ,
Trước khi post e cũng chỉ nghĩ là yes/ no thôi, ko ngờ nó ra 1 đống vấn đề um xùm quá. Mong các bác tạm gác chuyện tranh luận về nó mà ngó dùm e cái mạch dưới, nó dùng quang trở điều khiển độ sáng, không cần xác định zero của mạch kích, mạch như thế có khả thi không, và có con opto nào 1 bên là quang trở ko ? (e hỏi lần thứ 3 rồi mà ko ai ngó )
Chúc các bác zui zẻ

Xem qua thì thấy có thể chạy được , opto có quang trở liền khối thì tôi chưa thấy con nào nhưng mạch có led 1 bên và quang trở 1 bên trong hộp kín thì có .